• Giác quan thứ sáu của loài cá
    Một nhóm các nhà khoa học khẳng định loài cá có "giác quan thứ sáu". Nghiên cứu nhận thấy rằng nhờ giác quan này mà cá cảm nhận được dòng chảy của nước, vị trí con mồi, thậm chí biết trước để tránh biển động.

    Phát hiện này được đăng tải trên tạp chí Physical Review Letters.

    Tờ Daily Mail cũng dẫn lời nhà khoa học Leif Ristroph giải thích rằng họ đã xác định được một bố cục độc đáo của các "cảm biến" trên bề mặt thân cá. Và hệ thống cảm biến này gần như có phổ biến ở các loài cá. Mạng lưới các cảm biến này cũng giống như một "Ăng-ten thủy động lực” cho phép cá lấy tín hiệu về dòng chảy của nước và sử dụng thông tin này vào các hành vi khác nhau. Ví dụ như tránh chướng ngại vật, biết cách vượt qua các xoáy nước… mà không cần sự trợ giúp của tầm nhìn.

    Để tìm hiểu cách thức cá khai thác thông tin dòng chảy, các nhóm nghiên cứu tập trung vào một hệ thống các cơ quan cảm giác nhận biết để phát hiện cả hai chuyển động và rung động trong các dòng nước xung quanh chúng.

    Họ đặc biệt tập trung vào vị trí của những “con kênh” nhỏ li ti dọc theo cơ thể, lưu ý rằng vị trí này có thể giúp giải thích các chức năng như thế nào một giác quan thứ sáu của cá. Ví dụ, mức độ tập trung của các kênh đầu các cá hang mù dường như rất phù hợp cho việc phát hiện chướng ngại vật.

    Nhóm nghiên cứu cũng đã chế tạo một con cá bằng nhựa và thử nghiệm thành công như cá thật.

    Source: Tạ Xuân Quan, Báo Thanh Niên Online
  • Hóa thạch rắn cổ xưa nhất
    Hóa thạch của loài rắn thu hồi trong trầm tích được xác định là có niên đại khoảng 100 triệu năm. Nhưng nghiên cứu mới cho thấy, chúng tồn tại từ 170 triệu năm trước.

    Trong đó, hóa thạch các hộp sọ rắn cho thấy sự tiến hóa của loài bò sát này để có hình thể như ngày nay.

    Hãng tin UPI dẫn lời giáo sư Michael Cadwell cho biết, hàng trăm triệu năm trước từng tồn tại nhiều loài bò sát không chân nhưng không phải là rắn, còn loài rắn từng có chân nhưng rồi qua tiến hóa chúng đã đánh mất đôi chân của mình.

    Phát hiện mới dựa trên nghiên cứu từ các mẫu hóa thạch rắn được thu thập từ châu Âu và Bắc Mỹ trước đây, chứ không phải từ các mẫu hóa thạch mới tìm thấy.

    Source: Tạ Xuân Quan, Báo Thanh Niên Online
  • Bí mật trường thọ của cá voi đầu cong
    Các nhà khoa học có thể đã tìm ra chìa khóa của thuật trường sinh sau khi phát hiện những gien di truyền giúp giải mã khả năng trường thọ ở loài cá voi đầu cong.

    Lâu nay, cá voi đầu cong giữ kỷ lục sống dai nhất và cũng là một trong những động vật hữu nhũ có kích thước lớn nhất từng được ghi nhận. Với tuổi thọ thường vượt ngưỡng 200 năm, chúng đang đứng đầu bảng xếp hạng của động vật hữu nhũ trường thọ. Tuy nhiên, giới khoa học vẫn luôn thắc mắc tại sao loài này lại có thể lẩn tránh được tử thần lâu đến thế, không những sống thọ mà còn sống khỏe, chẳng có bệnh tật trong suốt thời gian dài. Trong một báo cáo mới được đăng trên chuyên san Cell Report, các nhà nghiên cứu cho rằng tốc độ sửa lỗi nhanh chóng của ADN trong hàng nghìn tỉ tế bào của cá voi là yếu tố then chốt cho đời sống trường thọ của chúng.

    Cá voi đầu cong, tên khoa học Balaena mysticetus, là dòng cá voi thân sậm không có vây lưng, và có thể tăng trưởng đến 20 m chiều dài, chỉ được tìm thấy trong vùng nước lạnh giá của biển Bắc cực. Ở nơi heo hút này, cá voi lặng lẽ sống cuộc đời bình dị, sinh sôi và kéo dài tuổi thọ nhờ thức ăn là loài nhuyễn thể. Đây là mẫu hình cho một sự sinh tồn không tưởng nổi của tự nhiên, khi mà một loài có kích thước thuộc dạng lớn nhất thế giới lại sống nhờ một trong những sinh vật đa bào nhỏ nhất của đại dương. Thế mà dường như thông qua quá trình tiến hóa đầy kiên nhẫn, tế bào của cá voi đầu cong lại khám phá được cơ chế sinh học của suối nguồn tuổi trẻ.

    Trưởng nhóm Joao Pedro de Magalhaes, nhà lão khoa của Đại học Liverpool (Anh), cho biết nhóm của ông đã khám phá được một loại gien độc nhất vô nhị gọi là PCNA, có liên quan đến khả năng chống lão hóa tế bào và đối kháng ung thư. Trong trường hợp của cá voi đầu cong, gien này đã nhân đôi khi nó được diễn dịch bên trong ti thể của tế bào. Bằng cách sao chép gien PCNA với tốc độ cực nhanh, chúng cho phép những tế bào trong cơ thể có khả năng tự phục hồi tốt hơn, bù trừ tác hại do tình trạng ô xy hóa và ảnh hưởng của những yếu tố gây stress trong quá trình sống, mà hậu quả thường là các căn bệnh như ung thư và tim mạch.

    Hầu hết các loài hữu nhũ đều chết sạch trước khi đến ngưỡng 100 tuổi, do vậy sự tồn tại thần kỳ của cá voi đầu cong thu hút sự chú ý của giới chuyên gia. Magalhaes hiện tìm kiếm sự hỗ trợ tài chính cho dự án tiêm gien PCNA vào chuột, và quan sát xem hành động này có cải thiện khả năng kháng cự bệnh tật ở động vật thí nghiệm hay không. Bên cạnh đó, cá voi đầu cong là đại diện đầu tiên được giải mã gien trong nhóm các loài cá voi lớn. Tế bào cá voi thuộc dạng đặc biệt vì tốc độ trao đổi chất của chúng chậm hơn những loài động vật có kích thước nhỏ hơn, và tình trạng này do một gien cụ thể gọi là UCP1, tác động đến chức năng điều phối thân nhiệt.

    Vào tháng 10 năm ngoái, một nhóm các chuyên gia của Đại học Harvard (Mỹ) cũng đã công bố phát hiện của họ về gien của cá voi đầu cong, và kết quả tương tự các đồng nghiệp Anh. Do vậy, Giáo sư Magalhaes hy vọng kết quả thu thập được sẽ hỗ trợ con người trong lĩnh vực điều trị bệnh tật.

    Source: Hạo Nhiên, Báo Thanh Niên Online
  • Cứu Đại Tây Dương bằng toa xe điện cũ
    Các nhà khoa học Mỹ đã dùng các toa xe điện cũ để tạo môi trường sống cho nhiều loài cá khi các rạn san hô tự nhiên đang ngày càng suy thoái.

    Dọc theo bờ biển từ Delaware đến Nam Carolina sẽ có một mạng lưới các toa xe điện ngầm cũ sẽ được dìm xuống để làm “nhà” cho hàng triệu triệu con cá.

    Nhiếp ảnh gia Stephen Mallon, người trực tiếp ghi hình hoạt động này, cho biết ông cảm thấy sốc khi nhìn thấy cảnh những cấu trúc khổng lồ được ném xuống biển như đồ chơi. Tuy nhiên, chúng sẽ đóng vai trò là ngôi nhà mới khá tốt cho nhiều loài cá.

    Daily Mail cho biết dự án có tên gọi “Next Stop Atlantic” này sẽ thực hiện liên tục trong vòng ba năm. Các toa xe sau khi đẩy xuống biển sẽ được xếp chồng lên nhau những các tòa nhà cung cấp các căn hộ cho cá cư trú.

    Những toa xe điện nặng 18 tấn sẽ được tháo bỏ các cánh cửa, bánh xe rồi xếp lên xà lan để đưa ra biển. Từ những nơi đã được định vị trước các toa xe sẽ lần lượt được đưa xuống và neo lại chắc chắn.

    Cũng có ý kiến ngại ô nhiễm môi trường, ngược lại hơn 2.500 toa xe đã đã nghỉ hưu này đã được thử nghiệm là tiếp tục phục vụ dưới nước rất tốt sau 40 năm công tác trên mặt đất.

    Daily Mail cho biết có đến 95% đáy biển ngoài khơi Đại Tây Dương thuộc hải phận của Mỹ chỉ là bãi cát trần tự nhiên nên rạn san hô nhân tạo bằng thép không gỉ này sẽ nhanh chóng là môi trường phát tiển của hàu, hến, tôm cua… và kế tiếp sẽ lôi kéo cá mú, cá bơn, cá cờ, cá ngừ, cá heo… đến chọn làm môi trường sống.

    Dự kiến rạn san hô nhân tạo này sẽ đem lại thu nhập 200 triệu USD hàng năm cho ngư dân Mỹ.

    Source: Tạ Xuân Quan, Báo Thanh Niên Online
  • Hoa Kỳ tiếp tục là thị trường nhập khẩu thủy sản hàng đầu của Việt Nam
    Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn ước tính, giá trị xuất khẩu thủy sản tháng 1/2015 đạt 412 triệu USD, giảm 25,6% so với cùng kỳ năm 2014.

    Hoa Kỳ vẫn duy trì được vị trí là thị trường nhập khẩu hàng đầu của thủy sản Việt Nam, chiếm 21,82% tổng giá trị xuất khẩu của mặt hàng này. Xuất khẩu thủy sản sang thị trường này trong năm 2014 đạt 1,709 tỷ USD, tăng 17,29% so với năm 2013.

    Năm 2014, xuất khẩu thủy sản sang hầu hết các thị trường khác đều tăng như Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Quốc với mức tăng tương ứng là 7,55%, 27,85% và 11,38%.

    Trong tháng 1, giá trị nhập khẩu mặt hàng thủy sản đạt 87 triệu USD, giảm 12,8% so với cùng kỳ năm trước. Hai thị trường nhập khẩu chính là Ấn Độ (chiếm 33,2%) và Đài Loan (chiếm 7,1%).

    Tổng sản lượng thuỷ sản tháng 1 ước đạt 409 ngàn tấn, tăng 2,3% so với năm 2014, trong đó sản lượng khai thác ước đạt 223 ngàn tấn, tăng 2,8%; sản lượng nuôi trồng ước đạt 186 ngàn tấn, tăng 1,8% so với năm 2014.

    Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam - VASEP, năm 2014 xuất khẩu thủy sản cả nước vượt kế hoạch 1 tỷ USD, đạt mức gần 8 tỷ USD.

    Dự báo trong năm 2015, với việc ký kết hàng loạt hiệp định thương mại, cơ hội để cá tra Việt Nam thâm nhập sâu rộng vào thị trường thế giới trở nên sáng sủa hơn… Các đơn hàng xuất khẩu cá tra đang gia tăng đáng kể trong nữa đầu tháng 1/2015./.

    Source: N.Trí/VOV.VN
  • Tọa đàm thuyết trình tổng quan về công nghệ chọn lọc giống thủy sản
    Chiều 26.1, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Trần Thị Thu Hà đã chủ trì buổi tọa đàm tổng quan về công nghệ chọn lọc giống thủy sản. Dự tọa đàm có ông Nigel Preston, Giám đốc Nhóm nghiên cứu thủy sản thuộc Cơ quan khoa học quốc gia Úc (CSIRO); đại diện Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Bình Định, cùng một số đơn vị trực thuộc Sở NN-PTNT.

    Tại buổi tọa đàm, ông Nigel Preston cung cấp một số thông tin về quá trình nghiên cứu, thực hiện Chương trình di truyền chọn giống, đầu tư chăm sóc, phòng chống dịch bệnh cho hàu, tôm thẻ chân trắng, tôm sú, cá hồi.. mà CSIRO đã và đang triển khai tại Úc. Tại Bình Định, CSIRO đang phối hợp cùng với Công ty TNHH Việt-Úc thực hiện việc lựa chọn con giống tôm thẻ chân trắng. Theo ông Nigel Preston, Bình Định có nhiều tiềm năng và lợi thế trong việc lựa chọn con giống thủy sản, trong đó có hàu và tôm. Với con hàu, Bình Định nên sử dụng giống hàu địa phương, bởi loại nhuyễn thể này đã thích nghi với điều kiện thời tiết, môi trường. Bình Định cũng cần đầu tư chuyên sâu cho công tác nghiên cứu, lai tạo giống thủy sản theo phương pháp di truyền, bởi phương pháp này mang lại hiệu quả kinh tế rất cao.

    Phó Chủ tịch Trần Thị Thu Hà cảm ơn ông Nigel Preston đã cung cấp thông tin, chia sẻ những kinh nghiệm trong quá trình nghiên cứu chọn lọc con giống thủy sản và mong muốn ông Nigel Preston hỗ trợ Bình Định thực hiện việc lựa chọn giống thủy sản. Ông Nigel Preston đã vui vẻ nhận lời.

    Source: T. SỸ, Báo Bình Định.
  • Mỹ đồng ý cấm nhập khẩu các sản phẩm thủy sản làm hại các động vật biển có vú
    Chính phủ Mỹ đã đồng ý thông qua quy định mới nhằm đảm bảo thủy sản NK vào Mỹ đáp được các tiêu chuẩn cao nhằm bảo vệ cá voi và cá heo.

    Những quy định này yêu cầu các nhà khai thác thủy sản nước ngoài đáp ứng các tiêu chuẩn về bảo vệ động vật biển có vú đã đưa ra đối với ngư dân Mỹ hoặc được từ chối NK, do đó thực hiện một điều khoản bảo vệ động vật biển có vú đã được thực thi trong vòng 40 năm qua.

    Các quy định mới này sẽ buộc các nước khác phải nâng cao hoạt động khai thác để đáp ứng các tiêu chuẩn về bảo tồn của Mỹ - nhằm bảo vệ hàng trăm ngàn con cá voi và cá heo khỏi các lưỡi câu và lưới trên thế giới.

    Chính phủ Mỹ cho rằng hiện số lượng cá heo california (loài cá heo nhỏ nhất thế giới) còn khoảng dưới 100 con, và theo luật pháp và quy định mới của Mỹ này, tôm được khai thác từ khu vực vịnh California sẽ bị cấm NK vào Mỹ do không đáp ứng được các tiêu chuẩn về bảo vệ động vật biển có vú của Mỹ.

    Các tiêu chuẩn này có thể bao gồm việc thay đổi một số ngư cụ khai thác và cấm khai thác tại một số ngư trường nhằm giảm thiểu rủi ro về gây hại cho các loài động vật biển có vú.

    Kể từ năm 1972, đạo luật bảo vệ động vật biển có vú của Mỹ đã cấm NK các sản phẩm thủy sản vào nước này trừ khi nó đáp ứng được các tiêu chuẩn về bảo vệ cá voi và cá heo của Mỹ. Theo thỏa ước này, chính phủ liên bang phải đưa ra quyết định cuối cùng vào tháng 8/2016 về việc làm thế nào để thực hiện quy định này và chấp dứt hoạt động NK bất hợp pháp.

    Vậy được chứng nhận MSC thì có được chứng nhận an toàn với cá heo không?

    Tính đến cuối năm 2014, khu vực khai thác cá ngừ vây vàng và cá ngừ vằn ở vùng biển nhiệt đới Thái Bình Dương đã được đánh giá của Hội đồng Quản lý Biển (MSC).

    Theo đại diện của các nhóm bảo vệ môi trường và một nhà khoa học với Ủy ban Cá ngừ Bắc Nam Mỹ (IATTC), các ngư dân ở đây đã đánh bắt bằng lưới vây tại nơi có đàn cá heo.

    Nếu hoạt động khai thác cá ngừ của Mexico đã đạt được chứng nhận MSC, có thể có những tác động rộng lớn tới mối quan hệ giữa nó và Mỹ.

    Vào tháng 4/ 2009, chính phủ Mexico, đại diện cho ngành công nghiệp của nước này, tuyên bố các điều kiện của Mỹ đối với việc ghi nhãn an toàn cá heo là phân biệt đối xử, không cần thiết, và vi phạm các quy định thương mại.

    Hiện nay không có lệnh cấm bán cá ngừ Mexico sang Mỹ, nhưng nó không được dán bất kỳ của logo an toàn cá heo trên các sản phẩm của mình. Doanh số bán cá ngừ của Mexico ở Mỹ đã giảm trong năm 2013 từ 1.450.000 USD vào năm 2012 xuống còn 121.259 USD.

    Source: Nguyễn Hà, VASEP
    (Theo Undercurrentnews)
  • Washington DC, Mỹ – Luật mới kiểm soát nhập khẩu tôm
    Ngày 20/1/2015, Thượng nghị sỹ Bang Louisiana David Vitter đã đưa ra Luật Tiêu chuẩn An toàn Nhập khẩu Thủy hải sản tại Thượng viện Mỹ. Đạo luật này sẽ tăng cường các tiêu chuẩn kiểm tra đối với thủy hải sản nước ngoài xuất khẩu sang Mỹ.

    Hiệp hội Chế biến Tôm Mỹ đặt tại Mississippi cho biết sẽ ủng hộ đạo luật này bao gồm các nội dung:

    • Tăng cường các tiêu chuẩn thanh tra đối với thủy hải sản nhập khẩu để đảm bảo thủy hải sản bị nhiễm độc hay nhiễm khuẩn không vào bàn ăn của các gia đình Mỹ

    • Yêu cầu các nhà xuất khẩu nước ngoài phải đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn Mỹ

    • Chỉ đạo tăng cường kiểm tra thủy hải sản nhập khẩu và áp đặt các hình thức phạt đối với các nhà xuất khẩu không đạt các yêu cầu kiểm tra và kiểm nghiệm an toàn

    • Trao cho chính quyền bang thẩm quyền và kinh phí để hỗ trợ kiểm tra thủy hải sản nhập khẩu

    • “Cảng mua hàng” cuối cùng, thủ tục chuyên chở thủy hải sản từ cảng đến cảng để tránh kiểm tra

    • Kiên quyết đánh phạt đối với các nhà xuất khẩu dán nhãn sản phẩm sai.

    BioAqua.vn – Source: SunHerald.com. Shrimp Processors Back Seafood-Safety Bill.  January 23, 2015. – Shrimpnews
  • Ecuador – Nuôi tôm mật độ thấp
    Bệnh đốm trắng đã tàn phá ngành nuôi tôm của Ecuador hơn một thập kỷ trước và chậm phục hồi. Tuy nhiên hiện nay, nông dân nuôi tôm của nước này đã tìm thấy một công thức mới để thành công – nuôi tôm mật độ thấp dường như đang tiến triển tốt. Ecuador là nước sản xuất tôm mật độ thấp nhất trên thế giới đã tận dụng lợi thế của năng lực bền vững nhiều năm qua trong bối cảnh hội chứng tôm chết sớm (EMS) càn quét các nước nuôi tôm cạnh tranh khác.

    Sản lượng tăng 30% trong năm 2014, nhưng mức tăng trưởng rất có khả năng khiêm tốn trong năm 2015, theo Jose Camposano – Chủ tịch của Hiệp hội Nuôi trồng Thủy sản Quốc gia Ecuador.

    Ecuador có thể tăng sản lượng “đỉnh” khoảng 10 – 15% trong năm 2015, tuy nhiên sẽ phụ thuộc vào nhu cầu thị trường và ông cho biết thêm chiến lược của Ecuador không phải là mở rộng, mà đúng là tăng trưởng bền vững hơn và duy trì chất lượng cho người tiêu dùng.

    Theo Javier Barragan – Giám đốc điều hành của Biocentinela của một trang trại nuôi tôm hữu cơ quy mô nhỏ, không có mối nguy hiểm nào cho ngành nuôi tôm của Ecuador khi đang phát triển quá nhanh. “Chúng tôi đã có kinh nghiệm hơn nhiều kể từ khi nuôi tôm bị bệnh đốm trắng tấn công, vì vậy tôi nghĩ chúng tôi đã được chuẩn bị cho các tình huống có thể xảy ra,” ông nói.

    Sandro Coglitore – Giám đốc điều hành của Omarsa, đây là một trong những trang trại nuôi tôm lớn nhất ở Ecuador cho biết không còn nhiều diện tích đất để mở rộng nuôi tôm ở Ecuador khiến hạn chế sản xuất dài hạn. Chúng tôi không thể phát triển bằng cách mở rộng. “Mọi mức tăng trưởng chúng tôi đã đạt được là kết quả của một mô hình sản xuất rất bền vững – sử dụng chế phẩm sinh học/men vi sinh thay vì kháng sinh và chăm sóc môi trường.” Bây giờ môi trường đang nuôi dưỡng tôm với tỉ lệ sống cao hơn và tốc độ tăng trưởng tốt hơn là nhờ gia hóa tôm bố mẹ. “Thực tế là bây giờ chúng tôi sản xuất tăng gấp đôi sản lượng trước đây và với ½ lượng tôm giống và thức ăn đầu vào.”

    BioAqua.vn – Source: Shrimpnews/Fish Farming International.
  • Việt Nam – Phải chăng tốc độ phục hồi sau EMS bị che khuất do tôm nhập khẩu?
    Theo Bowie Leung, Giám đốc thị trường Việt Nam ở Bangkok của Tập đoàn cung cấp thủy sản đông lạnh Siam Canada đặt trụ sở ở Thái Lan thì thực tế câu chuyện ở Việt Nam là sự chuyển đổi từ nuôi tôm sú sang tôm thẻ.

    Giá tôm ở Việt Nam đang ổn định, Leung cho biết các nguồn dự trữ tại Mỹ đang tác động đến doanh số bán, tuy nhiên “may mắn Anh và lục địa châu Âu đang kinh doanh ổn, do đó tôi hy vọng sẽ tiêu thụ hết tất cả nguồn dự trữ này trong quý 1”.

    Giá có thể tăng lên một ít vào tháng 4, sau đó sẽ giảm nhẹ khi thu hoạch bắt đầu vào tháng 5 – 6.

    “Tôi không kỳ vọng giá sẽ tăng nhiều trong năm 2015, nhưng tôi tin giá sẽ giữ ở mức của năm 2014 hoặc điều chỉnh giảm từ 5 – 10%,” ông cho biết.

    Về sản lượng của năm 2014, chưa sẵn có số liệu thực. “Tất cả số liệu tại Việt Nam đều có rất trễ, vì vậy tôi không có nhiều thông tin để chia sẻ hiện nay. Thông tin của tôi chủ yếu chỉ qua nông dân và nhà chế biến.”

    Năm 2015, tất cả nông dân và các nhà chế biến đều hy vọng tăng trưởng 10 – 15% về sản lượng, căn cứ từ tổng giá trị xuất khẩu tôm trong năm 2014 là 4,1 tỷ USD bao gồm cả nguyên liệu trong nước và nhập khẩu. Tổng diện tích nuôi tôm vào năm 2014 là 685.000 ha, 590.000 ha cho tôm thẻ chân trắng và 95.000 ha cho sú.

    Tổng khối lượng thu hoạch trong năm 2014 vào khoảng 660.000 tấn, 60% tôm thẻ và 40% tôm sú. Tổng khối lượng thu hoạch tôm nguyên liệu tăng khoảng 12,7% so với năm 2013. Số lượng tôm thẻ chân trắng tăng 36,3% so với cùng kỳ năm trước và khối lượng tôm sú giảm 8,7% so với cùng kỳ.

    Về vấn đề liệu Việt Nam sẽ tiếp tục nhập khẩu khối lượng lớn tôm nguyên liệu từ Ấn Độ, Ecuador và Indonesia, “tất cả phụ thuộc vào tình hình nuôi, nguồn cung tôm nguyên liệu và giá cả”.

    BioAqua.vn – Source: Vietfish/Undercurrentnews