Có nhiều bí ẩn ở đại dương hơn là chúng ta có thể thăm dò, ở đây chỉ là một số ít trong số những bí mật của đại dương mà đến nay các nhà khoa học vẫn chưa tìm ra lời giải đáp.

Tam giác Bermuda

Còn gọi là tam giác quỷ. Đây là khu vực thuộc Đại Tây Dương trải rộng 189.518 dặm vuông giữa Melbourne, Florida, Puerto Rico, Bermuda và trở lại Florida, nơi có hàng ngàn con tàu, máy bay và con người biến mất. Mỗi lần điều này xảy ra, không có bằng chứng của dấu hiệu tai họa, nhưng các nhà khoa học khi nghiên cứu hiện tượng này, đã không tìm ra được điều gì để giải thích những bí ẩn. Nhiều người tin có một lực lượng siêu nhiên vượt tầm hiểu biết của chúng ta chịu trách nhiệm cho hơn 1.000 thủy thủ và phi công biến mất. Một số người vẫn từ chối đi vào khu vực này vì sợ rằng họ là nạn nhân biến mất không giải thích được tiếp theo.

Kim tự tháp dưới nước của Nhật Bản

Được phát hiện gần quần đảo Ryukyu ở Nhật Bản, đội hình đá trông giống kim tự tháp đã được cộng đồng học giả tranh luận liệu rằng nó là do con người tạo nên hay có thể là phiên bản tại Châu Á của thành phố Atlantis , hay nó là hiện tượng tự nhiên nơi những tảng đá cát bị nứt vỡ theo những đường giả để tạo ra cấu trúc trông giống do con người xây dựng.

Thành phố Atlantis đã mất

Suốt nhiều nghìn năm, đã có sự tìm kiếm thành phố chìm mất trong biển. Từ thời Plato, khi thành phố đã mất Atlantis được nêu lên, đã có những tranh luận liệu rằng thành phố này từng tồn tại hay không và một nhóm những nhà nghiên cứu đã đưa ra những bằng chứng về vị trí và tính xác thực về sự tồn tại của nó. Nhưng cho tới ngày nay, không ai có thể đưa ra những bằng chứng có tính kết luận dù cách này hay cách khác. Atlantis được coi là cái nôi của nền văn minh và có tầm quan trọng lớn. Có lẽ một ngày nào đó chúng ta có thể biết sự thật về điều này.

Sự biến mất của người Maya

Ở Belize, một đất nước nhỏ bị kẹp giữa Mexico và Guatemala, và đầu tiên do người Anh chiếm hữu, có một hệ thống hang động, nơi là vị trí lặn biển nổi tiếng thế giới, The Blue Hole ( Lỗ Xanh ), được phát hiện. Người Maya tin rằng lối vào hang động là cánh cổng tới cõi âm. Ở đây, bạn có thể bơi vào Hang động của Trinh nữ Pha lê, người thiếu nữ được tin rằng đã được dâng cho vị thần sinh sản và xương còn nằm lại ở đó, được bao bọc bằng pha lê Calcium carbonate, lấp lánh như những mảnh kính nhỏ. Nhưng không ai biết điều gì xảy ra với đất nước Maya. Từ hàng ngàn năm trước cho tới thế kỷ 17, người Maya cai trị một khu vực rộng lớn bao gồm Yucatan, Guatemala, Belize, Honduras và nhiều phần của El Salvador, và sau đó họ biến mất. Đã có rất nhiều lý thuyết được đưa ra về những gì xảy ra cho quốc gia này, nhưng chưa có bằng chứng mang tính kết luận và bí ẩn vẫn còn tồn tại.

Rùa biển

Rùa biển sống ở đâu trong những năm đầu của cuộc đời? Sinh vật này đã tồn tại rất lâu và trong vài thập kỷ vừa qua đã được các nhà khoa học nghiên cứu nhiều lần, vì thế chúng ta xem là đã biết được câu trả lời. Tuy nhiên, cũng giống như chính Bà Mẹ Tự Nhiên, vẫn còn nhiều bí ẩn xung quanh loài rùa đáng yêu và xinh đẹp này. Nếu những gì chúng ta biết về rùa biển được tập trung lại, nó sẽ lấn át những gì chúng ta chưa biết. Số lượng của chúng suy giảm đáng kể và mong muốn bảo tồn loài rùa biển là những gì dẫn dắt chúng ta cố phát hiện ra câu trả lời nơi nào những con rùa biển sống trong những năm đầu đời vì đây là giai đoạn chúng dễ bị tổn thương nhất.

Nguồn: Blog Biển và Người.

Giống rượu gin và nước khoáng mà không có chanh, như Hendrix không có cây đàn guitar, sushi sẽ không là sushi nếu không có nước tương Nhật Bản.

Có thể bạn ít chú ý đến những cái chai nhỏ vui mắt có nắp màu đỏ sáng, nhưng đối với nhiều người, nước tương là cả một ngành kinh doanh nghiêm túc, thậm chí xứng đáng thực hiện một chuyến hành hương về cội nguồn Yuasa của nó.

Một chuyến du hành trên tàu dài 40 phút từ thành phố Wakayama (100 cây số phía nam Osaka), thị trấn nhỏ Yuasa là quê hương của loại gia vị lên men này.

Tình cờ đây cũng là nơi tuyệt vời để thăm lại giai đoạn Edo lịch sử của Nhật Bản (1603 – 1868).

Khoảng 750 năm trước, một nhà sư Nhật bản đến Yuasa sau một chuyến đi đến Trung Hoa, mang theo cùng ông một kỹ năng làm miso mới phát hiện. Nước tương được phát hiện tình cờ – một sản phẩm phụ từ quá trình chế biến miso. Từ đó, Yuasa trở thành trung tâm sản xuất nước tương quan trọng nhất của nước này.

Mặc dù chỉ là một thị trấn nhỏ chỉ với khoảng chừng 1000 căn nhà, đã có lúc nó chật cứng với hơn 90 cữa hàng nước tương, gần như mười nhà thì có một cữa hàng.

Ngày nay, toàn bộ thị trấn được bảo vệ theo luật Nhật Bản – toàn bộ trong số 323 căn nhà và 4 biệt thự truyền thống khác (gồm cả 4 hãng đóng chai nước tương) được ghi nhận giá trị văn hóa to lớn của nó.

Được gọi là “hongawara”, một số trong những căn biệt thự cổ nhất đã tồn tại 400 năm. Nhiều căn vẫn còn những cữa sổ rèm truyền thống và những mái ngói cong.

Rất thanh bình và yên tĩnh, Yuasa thuộc kiểu thị trấn nơi những cư dân thân thiện thường chuyện trò với hàng xóm và các viện bảo tàng và cửa hàng thường để mở và không cần bảo vệ.

Du khách có thể mượn xe đạp hay đi bộ để viếng thăm những khu vực lịch sử của thị trấn. Ngoài ngành đóng chai nước tương cổ xưa, có nhiều lăng mộ và những công trình kiến trúc hấp dẫn khác đáng để khoe khoang trên Facebook.

Nguồn: Blog Biển và Người.

Loài rồng xanh, còn có tên là ốc sên biển xanh, hay có tên khoa học là Glaucus Atlanticus này trông giống như một chiếc trâm cài áo. Chúng dành phần lớn thời gian cuộc đời mình trôi nổi trong làn nước xanh của Đại Tây Dương, Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương. Thứ khiến chúng có thể nổi được trên mặt nước chính là những quả bóng không khí ở dưới bụng.

Tuy có cuộc sống khá “nhàn hạ” nhưng loài vật này không hoàn toàn vô hại. Loài động vật không xương sống, chỉ dài 3 cm này lại có một thực đơn “quái đản”. Nó ăn những động vật cực độc như sứa biển, đặc biệt là loài Portugese Man-O’-War, một loài được biết đến với “chiến tích” giết người và để lại những vết chích cực kỳ đau đớn.

Glaucus có thể nuốt trọn con sứa này mà không hề đau đớn, bởi dưới lớp da của loài này có chứa những chiếc đĩa, có tác dụng như những barrier, và tiết ra những chất nhầy để bảo vệ rồng xanh khỏi tác động của những cú chích này.

Không chỉ có khả năng tự bảo vệ bản thân khỏi chất độc, nó có thể dự trữ lượng chất độc này để sử dụng sau. Chất độc được “cất” trong những “ngón tay” gắn liền với cơ thể. Rồng xanh có khoảng 84 “ngón tay” như thế.

Khi không có đủ thức ăn, nó có thể ăn bất cứ thứ gì để tồn tại. Các nhà khoa học cho rằng loài rồng xanh Glaucus này còn độc hơn cả sứa Man-O’-War.

Loài này có thể đánh lừa kẻ thù bằng cách ngụy trang. Cơ thể chúng có những mảng màu xanh sáng và tối để giúp chúng ngụy trang được khi đang trôi nổi trên những con sóng đại dương.

Tuy thuộc họ động vật thân mềm nhưng loài này hoàn toàn không hề có vỏ. Nó được phát hiện lần đầu vào thế kỷ 17.

Rồng xanh là loài lưỡng tính. Khi giao phối, cả 2 con đều đẻ trứng. Chúng đẻ trứng lên những mẩu gỗ trôi trên biển hoặc trên xương của kẻ thù.

Khi bị đưa lên khỏi mặt nước, loài này có xu hướng cuộn tròn người lại cho đến khi trở lại với môi trường nước.

Nguồn: kienthuc.net.vn

Giới khoa học ghi danh tài tử phim "Cướp biển Caribe", Johnny Depp bằng cách lấy tên anh đặt cho một loài sinh vật đã tuyệt chủng.

Sinh vật này có móng vuốt "nhìn giống như kéo" gợi nhớ tới một trong những vai diễn nổi tiếng nhất của ngôi sao này.

Loài Kooteninchela Deppi tồn tại từ 505 triệu năm trước. Chúng là tổ tiên của những bọ cạp, tôm hùm ngày nay theo kết quả công bố của nhật báo Cổ sinh học.

Trong sự nghiệp, Johnny Depp từng vào vai quái nhân có bàn tay làm bằng kéo trong "Edward Scissorhands" (1990) và có sự tương đồng với Kooteninchela.

Nhà nghiên cứu David Legg, trường đại học London tuyên bố qua một thông cáo hôm 16/5: "Khi lần đầu tiên tôi nhìn thấy móng từ các bản hóa thạch của sinh vật này, tôi đã ngay lập tức nghĩ tới Edward Scissorhands".

"Và thực tế thì tôi cũng là một fan của Depp, do vậy còn cách nào tuyệt hơn để vinh danh người đàn ông này hơn là làm anh bất tử với tư cách một sinh vật cổ xưa từng du ngoạn biển cả", David Legg nói.

Từ "chela" trong cái tên Kooteninchela có nghĩa là "móng" hoặc "kéo" trong tiếng Latin. Loài này dài khoảng 4 cm và sống ở vùng biển Canada, đây có lẽ từng là một loại săn mồi và sử dụng móng để kiếm ăn.

"Kooteninchela deppi đang giúp đỡ các nhà nghiên cứu gắn lại những thông tin về cuộc sống trái đất kỷ Cambri khi mà gần như mọi sinh vật hiện tại đang bắt đầu sản sinh, tiến hóa lúc đó".

Cũng theo Legg, loài Kooteninchela deppi là tổ tiên của dòng sinh vật chân khớp và có liên quan tới những loài ngày nay như nhện, bọ cạp, rết, côn rùng và cua.

"Hãy thử tưởng tưởng con tôm mà bạn đang phết mayonnaise (một loại sốt thức ăn) lên, con nhện bò trên tường và cả con ruồi đang bay vào cửa sổ nhà bạn, tất cả đều là hậu duệ của Kooteninchela deppi", David Legg nói.

Nguồn: Vietnam Plus

Loài kỳ giông Axolotl salamander có lý do để mỉm cười sau khi nó được du khách chào đón như một ngôi sao ở công viên Aquaria Fun ở Úc. Không giống họ hàng của mình, nó không bị kiệt sức trốn tránh ô nhiễm ở quê nhà Mexico hoặc bị bắt làm thí nghiệm ở các phòng lab nơi chúng bị săn đuổi sát sao để làm mẫu vật nghiên cứu.

Chúng hầu như bị quét sạch khỏi tự nhiên vì ô nhiễm và vì chúng được xem là một món đặc sản ở nhiều nơi. Sách đỏ IUCN liệt kê chỉ còn hai hồ được biết là có những cá thể loài này.

Trong điều kiện nuôi nhốt, chúng cũng nổi tiếng – nhưng không giống cá thể may mắn này – chúng chủ yếu được nuôi ở những phòng thí nghiệm nơi chúng được khen ngợi là có khả năng mọc lại các chi mới.

Điều được xem là một sự ngạc nhiên thú vị về mặt y khoa khi các nhà khoa học phát hiện Axolotl không những có khả năng mọc lại đầy đủ các chi mà còn các cơ quan bên trong, gồm cả xương sống và một phần bộ não. Các nhà khoa học tin rằng loài này có thể nắm giữ chìa khóa của việc tái tạo tay chân con người.

Loài Axolotl này không phải là loài động vật duy nhất thích nở một nụ cười. Với nụ cười kỳ dị và thân thể mờ đục, con cá đuối lưng gai có nụ cười rất ma quái. Bộ phận cứ ngỡ là mắt hóa ra là khe mang, dùng để thở. Mắt thật của nó là trên đỉnh thân. Cá đuối lưng gai là loài rất thường thấy ở các vùng nước Anh Quốc và có thể dài đến 4 feet. Lưng chúng phủ đầy gai.

Nguồn: Viết bỡi Tara Brady, Bản tiếng Việt Blog Biển và Người.

Trào lưu chơi tép kiểng tại TP Hồ Chí Minh đang “thịnh”. Đặc biệt là những loại tép ngoại với những cái tên rất “oách” như: Reb cherry Shrimp, Caridina sp Tiger (tép cọp), Crytal Red Shrimp (tép ong đỏ), tép Sulawesi…

1. Thú chơi tép kiểng giá ngàn đô

Đáng nói là giá của những loại tép này cũng không “dễ xài”, từ vài chục USD đến hơn 100 USD. Đặc biệt, loại tép ong đỏ chỉ bằng đầu tăm nhưng có giá đến 1.000 USD/con. Theo anh Lê Đức Huy (quận Phú Nhuận) người chơi tép lâu năm thì loại tép này xuất xứ từ Nhật Bản, có màu trắng, trên đỉnh đầu có chấm màu đỏ, giống biểu tượng của lá cờ Nhật nên tại nước này, loại tép ong đỏ rất quý hiếm và được ưa chuộng. Đây cũng là loại tép khó nuôi vì đòi hỏi môi trường nước tinh khiết, giống của nó đột biến nên khả năng thích ứng với môi trường kém, sinh sản khó nên giá thành rất cao.

2. Thể tích bể nuôi tép kiểng

- Thể tích cần của bể nuôi tép chỉ đóng vai trò thứ yếu. Ngay cả với bể 12 L người ta có thể nuôi được tốt một bầy tép nhỏ.

- Tất nhiên ở những bể lớn hơn sẽ giảm thiểu hậu quả những sai phạm hay xẩy ra: cho ăn quá nhiều, thay nước không đều đặn, vì thế thể tích nhỏ nhất được khuyên cho bể nuôi tép từ 54 L trở lên, cũng là kích thước phổ biến dễ tìm mua của bể làm sẵn trên thị trường. Trở lên trên không có giới hạn tối đa, người viết cũng thỉnh thoảng mơ tưởng đến bể có dung tích lít… bốn năm số, nhưng đó lại là chuyện khác rồi.

3. Nền bể nuôi tép kiểng

- Dù bằng cát hay sỏi, đen hay trắng, mỗi người có thể thiết kế theo ý mình. Tép kiểng không “quan tâm” đến nhiều lắm. Tuy nhiên cần chú ý không dùng nền đá sỏi quá lớn, thức ăn thừa có thể lọt xuống bên dưới, hư thối làm ô nhiễm nước.

- Thêm một điểm nhỏ: trước khi chọn nền cho bể, cần biết sẽ nuôi loại tép kiểng nào để chọn màu. Tép kiểng đỏ trên nền sáng thường không nổi bằng nền có màu sẫm hơn.

4. Lũa trong bể nuôi tép kiểng

Nếu có thể, bố trí vài khúc gỗ lũa cho bể. Không phải là bắt buộc nhưng tép kiểng rất thích trèo lên lũa tìm tòi thức ăn bám lên. Cũng cần chú ý không dùng gỗ lũa chất lượng xấu, còn thải ra nhiều tạp chất, sẽ ảnh hưởng đến tép kiểng.

5. Cây thủy sinh

- Cũng có thể chọn theo ý thích. Đặc biệt nên bố trí những góc trồng Moos bám trên lũa (Javamoos, Vesicularia dubyana, Pellia, Monosolenium tenerum), đây là những nơi rút vào cho tép kiểng khi thay vỏ và là nơi sống, tìm thức ăn an toàn cho tép kiểng con.

- Trong bể quá ít cây, đôi khi tép kiểng không tìm được nơi trú ẩn cho quá trình thay vỏ. Trong trường hợp xấu, chúng sẽ bị chính đồng loại tấn công do vỏ còn mềm, tép kiểng còn yếu. Đó cũng là lý do khi tép kiểng rút lui lên tầng trên của bể, bám bất động ở điểm nào đó vì không tìm được nơi trú ẩn trong quá trình thay vỏ.

- Khi mua, chọn tép kiểng, không để bị choáng trước những cái tên mỹ miều hấp dẫn của người bán đặt cho. Cũng vì lý do tép là lĩnh vực chưa được tìm hiểu, nghiên cứu cặn kẽ nên những nơi nhập, buôn bán tép lớn hay dễ dãi với tên gọi. Đã có nơi bán loại Crystal Cherry? Xui xẻo cho người mua chưa có thông tin cơ bản ví dụ mua lầm Red Fire(Cherry) dưới tên Red Crystal với giá đắt hơn thực sự.

6. Chọn mua tép kiểng

- Người mua cần chú ý đến biểu hiện khỏe mạnh của tép, cơ động bơi tới lui trong bể và chân trước nhặt tìm thức ăn không ngừng.

- Bộ giáp cần mầu sắc đều đặn, không có điểm lạ như chấm nâu đỏ hoặc mầu lạ không đặc trưng của loại tép đó, thủng lỗ hoặc nổi bọc, mụn.

- Người bán càng vất vả, mồ hôi mồ kê chảy càng nhiều, mặt mũi càng đỏ tưng bừng bao nhiêu khi vớt tép bán càng tốt. Tép khỏe mạnh di chuyển, trốn nhanh như chớp, người vớt phải cần nhiều khéo léo và cử động mới mong tóm được chúng. Những con di chuyển chậm chạp lờ đờ hoặc đứng yên bất động, chúng ta nên để chúng… đứng luôn tại đó, không đưa về nhà.

- Hầu hết tép là loại sống theo bầy. Nếu ai chỉ cho chúng có một, hai “bạn chơi”, có lẽ chẳng có mấy cơ hội nhìn thấy chúng rời khỏi nơi ẩn nấp. Đặc biệt ở những bể thả nhiều cá kích thước tương đối lớn. Điều này thay đổi tức khắc khi chúng hợp được thành bầy, ít nhất từ mười con trở lên. Hầu như sự nhút nhát ở chúng biến mất hoàn toàn.

- Đáng tiếc rằng chỉ riêng số lượng vẫn chưa là điều kiện đủ để chúng rời khỏi nơi ẩn nấp trong nhiều trường hợp. Trong bể của người viết thời gian bắt đầu nuôi tép, chỉ một con cá Phượng hoàng duy nhất trong bể đã đủ làm hai mươi chú tép Amano nấp kỹ lưỡng sau đống lũa. Tình hình thay đổi ngay trong ngày đầu tiên khi PH được dời sang bể khác, chú tép đầu tiên đã lò dò khỏi lô cốt. Đến ngày thứ hai cả bầy đã liên tục tuần tra khắp bể.

- Lại có thông tin tép dạo chơi đường hoàng trong bể có nuôi cá Ali hoặc Discus. Những thông tin trái ngược nhau đó làm chúng ta trước mắt có thể bỏ qua việc lập list loại cá nào thích hợp, không thích hợp, ít thích hợp nuôi chung với tép. Nhưng trong mọi trường hợp không thể ít hơn hai, ba con trong một bể. Số lượng được khuyên nên thả từ đầu để có được đàn tép khỏe mạnh phát triển về sau không nên ít hơn năm con, hoặc hơn vài đôi càng tốt.

7. Dinh dưỡng thức ăn cho tép kiểng

- Ngay cả khi tép có tiếng là ăn rêu, chúng không là loài chỉ ăn thực vật. Từ ăn tạp có lẽ thích hợp hơn và như vậy, không cần loại bỏ thức ăn gốc động vật khỏi thực đơn cho chúng. Nhưng phải tránh nguồn Protein động vật với số lượng lớn. Kết quả những nghiên cứu cho thấy, quá trình lột vỏ tăng cao và chúng chết rất nhanh.

- Trong bể nuôi chung với nhiều cá thực ra không cần cho chúng ăn, thức ăn thừa của cá rơi xuống luôn đủ cho chúng. Thực đơn của tép có thể là viên khô, thức ăn công nghiệp, đồ sống hoặc đông lạnh, Spinat, dưa leo, đậu Hà Lan… luôn được chúng đón chào nồng nhiệt. Người viết đã thu được kết quả tốt khi sử dụng viên thức ăn chứa lượng Spirulina cao.

- Lượng thức ăn cần được tiêu thụ hết trong một giờ. Phần còn thừa hút, đưa ra ngoài, vì làm ô nhiễm nước nếu để lâu.

- Ngoài bữa chính, tép còn nhặt nhạnh rêu, vi sinh vật quanh bể nên trong những bể đã ổn định nếu không cho chúng ăn vài ngày cũng không có chú nào chết đói cả.

- Trong vài trường hợp có thể tép nảy ra ý định ngông cuồng gặm cả Moos mềm như Riccia,Pellia, nhưng chỉ xẩy ra ở những bể lớn nhân giống tép với số lượng lớn. Bình thường chúng ta không cần lo lắng đến cây trồng, chúng chỉ gặm đi những phần đã hư hỏng trên cây.

- Để thực đơn cho tép thêm phần phong phú, chúng ta có thể trong khi đi dạo nhặt ít lá khô, rửa sạch nhúng qua nước sôi rồi cho vào bể. Các bạn sẽ thấy tép đổ xô đến tìm tòi thức ăn trên lá, và qua thời gian lá sẽ được gặm bớt đến khi chỉ còn lại cuống. Lá khô có tác dụng tốt làm ổn định quá trình lột vỏ của tép, nhả acidhumin giảm pH, chống nấm, mầm bệnh trong bể và là sân chơi ưa thích của tép.

8. Các loại tép kiểng đẹp

- Cardinal Shrimp
- Brown Camo Shrimp
- Blue Tiger Shrimp
- Blue Pearl Shrimp
- Black Tiger Shrimp
- Bee Shrimp
- Bamboo Shrimp
- Amano Shrimp
- Blue Bee Shrimp

Nguồn: Thế giới Sinh vật cảnh, www.arowana.com.vn.

Ngày 3/5/2013, Cục Quản lý Chất lượng Nông Lâm sản và Thủy sản Nam Bộ (NAFIQAD-SRA) đã gửi thông báo cảnh báo về việc phát hiện mật độ tảo độc Dinophysis caudata vượt quá giới hạn cảnh báo tại vùng thu hoạch Bà Lụa, tỉnh Kiên Giang.

NAFIQAD-SRA yêu cầu Chi cục Quản lý Chất lượng Nông lâm sản và Thủy sản Kiên Giang thực hiện lấy mẫu tăng cường (mẫu nước để phân tích tảo độc Dinophysis caudata và mẫu nghêu lụa, sò lông để phân tích độc tố Lypophylic) với tần suất 3 ngày/lần và tăng số điểm lấy mẫu gấp đôi.

Các doanh nghiệp chế biến nhuyễn thể 2 mảnh vỏ phải kiểm tra độc tố Lypophylic (DSP) đối với lô hàng nghêu lụa và sò lông hoặc có thành phần nghêu lụa và sò lông có xuất xứ từ vùng thu hoạch nhuyễn thể 2 mảnh vỏ Bà Lụa, tỉnh Kiên Giang kể từ ngày 20/4/2013 cho đến khi có thông báo kết quả kiểm tra an toàn vệ sinh vùng thu hoạch đạt yêu cầu. Chỉ những lô hàng có kết quả kiểm tra độc tố đạt yêu cầu mới được đưa ra thị trường tiêu thụ hoặc xuất khẩu.

Các Trung tâm Chất lượng Nông lâm sản thủy sản vùng 1-6 phải giám sát việc thực hiện của doanh nghiệp đối với yêu cầu nêu trên trong quá trình kiểm tra lô hàng và cấp chứng thư.

Nguồn: Ngọc Hà, VASEP.

Chuyện cá hồi bắt đầu bằng một cái chết, khi con cái, kiệt sức vì bơi ngược dòng sông có thể kéo dài trong vài tuần và vượt qua hàng trăm dặm, vảy mất màu, thân co lại, đẻ hàng vạn trứng ở hàng loạt vị trí dưới đáy sông. Khi những con đực cũng kiệt sức không kém ấp những trứng này, con cái lấp chúng lại bằng bùn và sỏi, và bảo vệ chúng cho tới khi chết, cũng như cha của chúng.

Chẳng bao lâu sau, trứng bắt đầu nở. Ban đầu chúng chỉ là cá bột, nhỏ xíu, ngoằn ngèo như những con giun, sau đó chúng tự ngụy trang bằng những vạch sọc, khi đó chúng được gọi là parr. Sau vài tháng hay vài năm, chúng phát triển thành smolt và bơi xuôi dòng để đến vùng nước lợ nơi những con sông hòa vào biển. Dần dần, cơ thể cá điều chỉnh theo độ mặn lạ lùng, cho tới khi chúng hướng về đại dương, và biến mất.

Nhiều năm sau đó, có hồi trở lại. Chúng sẽ bơi hàng ngàn dặm băng qua đại dương, đó là trường hợp của cá hồi Đại Tây dương sống ở vùng nước lạnh ngoài khơi bờ biển phía tây Greenland. Nhưng bất cứ con cá hồi nào còn sống sót đều làm như vậy trong chính dòng sông mà chúng sinh ra. Từ lâu con người rất thích thú điều này, và điều này cho đến nay vẫn còn hiểu mù mờ. Một số cho rằng cá hồi tìm ra được dòng suối bằng cách sử dụng lực hút từ trường của trái đất, hoặc khứu giác của cá hồi nhạy đến nỗi chúng có thể nhận ra các vật trong dòng nước mà con người không thể nhận ra.

Dù chúng làm cách nào, thì chúng trở về với cơ thể béo tốt – và ăn ngon nhất – và bắt đầu bơi chầm chậm ngược dòng nước. Chúng sử dụng năng lượng của chính mình rất hiệu quả, bao tử của chúng bị hủy hoại khi chúng vào nội địa, không có thời gian nào để nghỉ ngơi vì dòng nước luôn tuôn vào chúng bằng những chất ô nhiễm, đập thủy điện và những kẻ săn mồi. Hàm của con đực cong và hơi méo, dường như làm cho nó hấp dẫn hơn đối với con cái, và da chúng đổi màu. Cuối cùng khi chúng về đến nơi chúng được nở ra, chúng đẻ trứng, chăm sóc trứng, và hầu như không có ngoại lệ, chúng chết. Giả sử không có những trở ngại mà con người tạo ra cho cá hồi, ít hơn một phần ngàn cá hồi thực hiện trọn vẹn chuyến trở về của chúng.

Tất cả cá hồi sống ở bán cầu bắc: bất kỳ con “cá hồi” nào họ phục vụ cho bạn ở Melbourne hay Cape Town phải là cá được nhập khẩu hoặc một loài cá khác hoàn toàn. Thái Bình dương có khoảng một tá loài cá hồi, chất lượng thịt của chúng rất khác nhau. Cá hồi bạc (silver salmon ) hay soho ở miên tây Canada rất ngon. Loài cá hồi nhiều nhất ở Thái Bình Dương, được đặt tên một cách tầm thường và xấu là cá hồi chó (dog salmon), chỉ để dùng trong ngành đồ hộp.

Chỉ một loài cá hồi dũng cảm còn lại ở Đại tây dương, Salmo Salar. Là loài cá hồi ngon nhất, chúng đã từng phân bố từ bờ biển nam Bồ Đào Nha lên tận phía bắc đến Na-uy, qua Greenland và phía nam đến sông Hudson. Nó là loài cá chính của những người trung niên Âu Châu, nướng và hầm, kho rim, làm patê và ướp bỏ hũ, ướp muối và xông khói.

Những người Mỹ bản địa sống gần bờ biển Đại tây Dương xẻ cá và nướng trong các bữa ăn ngoài trời. Hiện nay, khó mà có con cá hồi Đại Tây Dương nào tồn tại. Số lượng của chúng giảm tới 80% kể từ đầu những năm 1980, chúng bị tàn phá nặng nề so với trước đó. Hiện nay, cá này nằm trong sách đỏ của tổ chức Greenpeace là loài cực kỳ nguy cấp.

Nhưng tất nhiên lúc nào chúng ta cũng ăn chúng. Người Anh chén một bữa cá hồi mỗi ngày. Trên toàn cầu, ngành công nghiệp nuôi cá hồi đạt trị giá 11 tỷ đô la vào năm 2007, gấp 10 lần so với năm 1982. Hai mươi lăm năm trước, ngành nuôi cá hồi chỉ đạt sản lượng quá nửa số lượng cá hồi Đại Tây Dương sản xuất trên toàn thế giới. Hiện nay, cá hồi nuôi chiếm 99,8% thị trường. Cá hồi là loại thực phẩm xuất khẩu lớn nhất của Scotland, và từ khi Trung hoa xung đột với Na-uy vào năm ngoái, người Scots đã tìm ra một thị trường có lợi nhuận tiềm năng khổng lồ.

Cá hồi nuôi cũng có tiếng xấu như nuôi gà bằng năng lượng và nuôi heo trong thùng gỗ. Một nghiên cứu khoa học vào năm 2004 phát hiện cá hồi nuôi (đặc biệt là ở Scotland) có chứa hàm lượng chlorine cao, và nghiên cứu tiếp theo vào năm sau tiết lộ cá từ trại nuôi cá hồi có chứa gấp 10 lần mức thuốc trừ sâu, dioxin, và PCB. Nghiên cứu này kết luận rằng “ người tiêu dùng không nên ăn cá hồi nuôi từ Scotland, Na-uy và đông Canada nhiều hơn 3 lần một năm”.

Các trại nuôi cá hồi làm tăng phát tán động vật ký sinh và bệnh dịch như rận biển (sea lice) và bệnh thiếu máu do cá hồi nhiễm bệnh, điều này có thể gây hủy hoại toàn bộ sản lượng chỉ trong vòng vài ngày. Các kim loại nặng như đồng và kẽm tích tụ bên dưới trại nuôi cá hồi trong điều kiện không có dòng nước mạnh để cuốn chúng đi. Những con cá hồi sổ lồng (600 ngàn lồng chỉ tính ở Scotland vào năm 2004) có thể phối giống với cá tự nhiên làm hủy hoại nguồn gene và lây thêm bệnh. Để nuôi cá hồi, người ta dùng một số lượng bột cá khổng lồ, việc này góp phần tàn phá trữ lượng các loài cá tự nhiên. Những gì tạo áp lực cho những người thích cá hồi như chúng ta, là giá cá hồi thu hoạch tự nhiên. Chi phí môi trường của thực phẩm không nên bỏ qua, nhưng người ta cũng không nên từ bỏ một trong những loại thực phẩm ngon nhất của tự nhiên. Thật đáng buồn, câu chuyện khó sửa chữa này lập lại quá thường xuyên trong thực phẩm và nông nghiệp, chưa có giải pháp rõ ràng và tương lai sáng sủa. Ngay cả loại cá hồi nuôi màu vàng cam đậm nhất, nhiều mỡ nhất và rẻ nhất có thể cũng rất ngon nếu được chế biến đúng cách. Tôi thừa nhận tôi miễn cưỡng từ chối ăn cá hồi nuôi một vài lần, vì tôi nghi ngờ đa số những người thích ăn cá thỉnh thoảng sẵn sàng hy sinh đạo đức vì vòm miệng.

Dĩ nhiên cá hồi có thể được nấu thành quá nhiều món, không những là món cá xông khói ngon nhất (loại ngon nhất tôi từng ăn do hãng Jon Ross sản xuất) mà còn kết hợp tốt với hầu hết những thực phẩm khác và đa số những gia vị tuyệt vời. Thịt nhiều mỡ của cá rất thích hợp với chanh và giấm cũng như dưa leo Anh, và hợp màu sắc với loại trái cây nhiều dầu nhất, lê tàu. Có lẽ tôi thích nhất là ăn cá hồi với củ cải đường, vị ngọt lạ của nó phù hợp cực kỳ với loại protein cá hồng hồng.

Nguồn: Bản tiếng Việt từ Blog Biển và Người.