Monkfish (hoặc headfish) là tên tiếng Anh của một số loại cá ở phía tây bắc Đại Tây Dương, đặc biệt là các loài cá vây chân (anglerfish) thuộc giống Lophius và cá mập thiên thần (angelshark) thuộc giống Squatina.

Cá tu sĩ có thể phát triển đến chiều dài hơn 1,5 m (5 ft); đa số những con bắt được có chiều dài khoảng 1 m (3 ft). Con cá lớn nhất từng bắt được nặng 115 kg (253 lb) vào ngày 07 tháng 01 năm 2012, bởi Frank-Rune Kopperud ở Na Uy. Kỷ lục trước đó là một con nặng 99,4 kg (219 lb).

Thân thể đầy nhớt của nó được bao phủ bởi các gai nhọn và những cục bướu, cái miệng to lớn với hàng đống răng sắc nhọn trông rất đáng sợ. Thực sự, cá Monkfish ghê tởm đến mức một số nước, như Pháp, đã từng cấm chúng, vì hình dáng của chúng gây sợ hãi đến mức người ta không dám mua cá khi có sự hiện diện của chúng cùng với các loài thủy sản khác. Giải pháp để giảm bớt sự sợ hải là cắt đầu chúng đi, chỉ để lại phần đuôi. Thật may mắn, đuôi cá là phần thịt rất ngon. Sau khi bỏ cái đầu đáng sợ, nó nhanh chóng trở thành món ngon ở nhiều nơi trên thế giới. Đuôi cá có thịt mọng nước, ít chất béo.

Ở châu Âu và Bắc Mỹ, nhiều người khen đuôi cá monfish giống đuôi tôm hùm, tương tự về mùi vị và cơ cấu thịt và chúng thường có giá tương đương với tôm hùm, trong một số trường hợp thậm chí giá còn cao hơn tôm hùm và các loại hải sản quí khác. Ngày nay, cá monkfish thường được dùng làm thực phẩm phổ biến ở Bồ Đào Nha và các khu vực ven biển phía Bắc và phía Nam của Tây Ban Nha, chẳng hạn như Catalonia, Valencia và Galicia.

© Triệu Thanh Tuấn, www.aquanetviet.org.

Nghiên cứu việc tăng năng suất chất béo từ tảo Chlorella vulgaris nước ngọt được thực hiện bằng việc khảo sát các yếu tố quan trọng như ảnh hưởng của lượng CO2, chất đạm và thời gian thu hoạch cũng như phương pháp chiết xuất.

Thời gian làm khô khi chiết xuất chất béo từ sinh khối tảo đã ảnh hưởng đến thành phần và hàm lượng chất béo. Sấy khô mẫu ở nhiệt độ rất thấp cùng với hút chân không cho kết quả tốt nhất, sấy khô ở 60oC tuy vẫn duy trì thành phần chất béo nhưng làm giảm đi hàm lượng chất béo tổng cộng. Sấy khô mẫu ở nhiệt độ cao hơn đã làm giảm lượng chất béo triacylglyceride (TG). Tán nhuyễn mẫu khô bằng sóng siêu âm không làm ảnh hưởng đến hàm lượng chất béo hoặc thời gian ly trích mẫu. Việc tăng hàm lượng chất béo trong các tế bào tảo cũng là kết quả của việc nuôi cấy trong môi trường hầu như không có chất đạm. Kết quả cho thấy việc thay đổi từ môi trường dinh dưỡng bình thường sang môi trường nuôi hầu như không có chất đạm sẽ làm thay đổi thành phần chất béo từ dạng giàu acid béo tự do sang dạng chứa phần lớn TG. Hàm lượng chất béo cao hơn khi tảo sinh trưởng rất chậm vì thiếu đạm, do đó cần kết hợp giữa hàm lượng chất béo và thời gian thu hoạch để đạt được các kết quả cao hơn về cả về lượng và thành phần chất béo.

Sinh trưởng của tảo có thể được cải thiện đáng kể thông qua việc tăng hàm lượng CO2, hàm lượng CO2 cũng đóng vai trò quan trọng trong việc tăng năng suất chất béo. Ở hàm lượng CO2 từ thấp đến trung bình, năng suất chất béo cao nhất có thể đạt được khi môi trường thiếu đạm và giá trị này vượt trội hơn so với nuôi trong điều kiện dinh dưỡng bình thường. Ở hàm lượng CO2 cao, việc thu hoạch vào cuối pha tăng sinh (linear phase) trong điều kiện dinh dưỡng bình thường cho năng suất chất béo cao nhất. Tuy nhiên, bằng cách giảm thời gian nuôi trong điều kiện thiếu chất đạm, hàm lượng chất béo cũng như năng suất chất béo cao hơn vẫn có thể đạt được.

Người dịch: Ts. Ngô Thị Thu Thảo (thuthao@ctu.edu.vn). BM Kỹ thuật nuôi Hải sản, Khoa Thủy sản, Đại học Cần Thơ.
Nguồn tin: Arief Widjaja, Chao-Chang Chien and Yi-Hsu Ju. 2009. Study of increasing lipid production from fresh water microalgae Chlorella vulgaris. Journal of the Taiwan Institute of Chemical Engineers Volume 40, Issue 1, Pages 13-20.

Nghiên cứu này đánh giá ảnh hưởng của các acid béo thiết yếu (EFA) đến tỷ lệ sống, sự phát triển và chuyển hóa sinh học của acid béo ở ấu trùng cua biển Scylla serrata.

Ấu trùng cua được giữ trong các cốc nhựa 1 lít (30 con/lít) và cho ăn luân trùng được giàu hóa bằng oleic (18:1n-9, OA), linoleic (18:2n-6, LA), linolenic (18:3n-3, LNA), eicosapentaenoic (20:5n-3, EPA) và docosahexaenoic (22:6n-3, DHA) ở giai đoạn Zoea 1 và Zoea 2. Trước khi chuyển qua giai đoạn Zoea 3, luân trùng được thay thế bằng Artemia không giàu hóa hoặc Artemia giàu hóa với EPA hoặc DHA. Để so sánh ảnh hưởng của luân trùng đã giàu hóa đến thành phần acid béo của giai đoạn Z2, ấu trùng cua cho ăn loại thức ăn này được thu hoạch trước khi đạt đến giai đoạn Z2 và sử dụng cho việc phân tích acid béo.

Lượng EFA trong Artemia ảnh hưởng mạnh hơn trong luân trùng đến tỷ lệ sống của ấu trùng cua. Ấu trùng cua ăn Artemia không giàu hóa có dấu hiệu thiếu EFA như tỷ lệ sống thấp, thời gian lột xác kéo dài và giáp đầu ngực nhỏ hơn ở giai đoạn cua I chứng tỏ rằng DHA có vai trò trội hơn EPA, tiếp theo là LNA và LA. Thành phần acid béo của cơ thể ấu trùng Z2 ăn luân trùng giàu hóa với OA, LA hoặc LNA cho thấy EPA giảm từ 1,2 đến 0,4 -0,8 và DHA giảm từ 0,5 đến 1,0-0,2. Hơn nữa, thành phần acid béo 1 nối đôi tăng lên từ 1,4 đến 2,5-3,2 cho thấy sự thiếu hụt EFA trong khẩu phần. Có thể kết luận rằng, ấu trùng cua biển có khả năng rất hạn chế hoặc không đáng kể để chuyển hóa các acid béo C18 chưa bão hòa thành các acid béo chưa bão hòa có mạch carbon dài hơn.

Người dịch: Ts. Ngô Thị Thu Thảo (thuthao@ctu.edu.vn), BM Kỹ thuật nuôi Hải sản Khoa Thủy sản, Đại học Cần Thơ.
Nguồn tin: M. Agus Suprayudi, Toshio Takeuchi and Katsuyuki Hamasaki. 2004. Essential fatty acids for larval mud crab Scylla serrata: implications of lack of the ability to bioconvert C18 unsaturated fatty acids to highly unsaturated fatty acids. Aquaculture Volume 231, Issues 1-4, Pages 403-416.

Nhằm đánh giá ảnh hưởng của các tỉ lệ protein- năng lượng khác nhau đến sự tăng trưởng và thành phần sinh hóa cơ thể tôm chân trắng giai đoạn giống (trọng lượng trung bình 0,09g ± 0,002g) , thí nghiệm gồm 12 nghiệm thức thức ăn được phối chế chứa 4 mức hàm lượng protein (300, 340, 380 và 420 g/kg thức ăn) và 03 mức hàm lượng lipid (50, 75 và 100 g/kg thức ăn) được tiến hành trong 10 tuần.Mỗi nghiệm thức thức ăn được bố trí ngẫu nhiên với 3 lần lặp lại trong bể 260L chứa 30 tôm/bể.

Trong suốt thời gian thí nghiệm nhiệt độ dao động trong khoảng 28.5±2oC và độ mặn là 28 ± 1g/L. Kết quả thí nghiệm cho thấy các nghiệm thức thức ăn ảnh hưởng có ý nghĩa thống kê (P<0,05) đến sự tăng trưởng của tôm nuôi. Tôm được cho ăn với thức ăn chứa hàm lượng protein 300g/kg có tốc độ tăng trưởng chậm nhất. Tuy nhiên, tôm được cho ăn thức ăn chứa hàm lượng lipid 75g/kg chỉ lớn nhanh hơn chút ít so với tôm cho ăn bằng thức ăn chứa lipid ở mức 50g/kg khi có cùng hàm lượng đạm, thậm chí tôm có chút suy giảm tăng trưởng khi hàm lượng lipid tăng lên 100g/kg. Tôm chân trắng giống khi được cho ăn thức ăn chứa protein ở mức 420g/kg và lipid là 75g/kg có tốc độ tăng trưởng đặc biệt cao nhất; nhưng tôm cho ăn bằng thức ăn chứa 340g/kg protein và 75g/kg lipid lại thể hiện sự tăng trưởng tốt, hiệu quả sử dụng protein, chuyển hóa năng lượng và hiệu quả sử dụng thức ăn cao nhất so với các nghiệm thức khác. Hàm lượng Triglycerides và Cholesterol tổng số trong huyết thanh của tôm chân trắng tăng lên khi tăng hàm lượng lipid trong thức ăn có cùng hàm lượng protein. Sự tăng hàm lượng lipid trong cơ thể tôm và năng lượng với sự tăng hàm lượng lipid trong khẩu phần thức ăn không phụ thuộc vào hàm lượng protein chứa trong thức ăn.

Các kết quả thu nhận được từ nghiên cứu này cho thấy khẩu phần thức ăn chứa 340g/kg protein và 75g/kg lipid (tỉ lệ protein tiêu hóa/ năng lương tiêu hóa là 21,1 mg/kJ) là hàm lượng tối ưu cho tôm chân trắng giai đoạn giống, và việc tăng hàm lượng lipid trong thức ăn không làm tăng hiệu quả tiết kiệm protein.

Người dịch: Ths. Bùi Châu Trúc Đan (bctdan@ctu.edu.vn), BM Kỹ thuật nuôi Thủy sản nước ngọt, Khoa Thủy sản, Đại học Cần Thơ.
Nguồn tin: Y. Hu, B. Tan, K. Mai, Q. Ai, S. Zheng and K. Cheng. 2008. Growth and body composition of juvenile white shrimp, Litopenaeus vannamei, fed different ratios of dietary protein to energy. Aquaculture Nutrition, Volume 14, Pages 499-506.

Cá bướm má xanh có tên khoa học là Chaetodon semilarvatus, thuộc giống Chaetodon, giống phụ (Subgenus) Rabdophorus thuộc họ Chaetodontidae. Cá bướm má xanh phân bố ở Biển Đỏ và Vịnh Aden, ở độ sâu từ 3 đến 20 m. Chiều dài của nó có thể lên đến 23 cm (9,1 in).

Cá bướm má xanh thường có màu vàng sáng với những vạch vàng trên cả hai bên thân. Chúng cũng có một mảng màu đậm phía sau mắt. Đa số được nuôi thành cặp trong các bể cá, loài cá có hình dáng chiếc đĩa này là một sinh vật được nuôi làm cá cảnh phổ biến. Môi trường sống của nó là các rạn san hô, có thể thấy chúng tập trung thành đàn tới 20 con và thường ăn san hô sống. Trong thực tế, sự có mặt của cá này với số lượng nhiều là một chỉ thị về sự đa dạng sinh học của rạn san hô trong một khu vực cụ thể.

© Triệu Thanh Tuấn, www.aquanetviet.org.

Thí nghiệm đánh giá ảnh hưởng của việc thay thế Casein trong thức ăn cho bào ngư, Haliotis discus hannai Ino được tiến hành trong 16 tuần. Bào ngư sử dụng cho thí nghiệm này có trọng lượng ban đầu là 13,5 ± 0,12g, được bố trí cho ăn các nghiệm thức thức ăn sau:

- CS: thức ăn chứa 350g casein/kg thức ăn
- FS: thay thế toàn bộ Casein bằng: 300g bột cá + 200g bột đậu nành cho 1 kg thức ăn
- FSK: thay thế toàn bộ Casein bằng: 200g bột cá + 200g bột đậu nành + 130g bột nhuyễn thể cho 1 kg thức ăn.
- FSC: thay thế toàn bộ Casein bằng: 200g bột cá + 200g bột đậu nành + 280g bột cua đỏ cho 1 kg thức ăn
- FSS: thay thế toàn bộ Casein bằng: 200g bột cá + 200g bột đậu nành + 130g bột đầu tôm cho 1 kg thức ăn
- FSG: thay thế toàn bộ Casein bằng: 300g bột cá + 200g bột đậu nành +50g phụ phẩm trà xanh cho 1kg thức ăn
- ST: thức ăn là tảo biển (nghiệm thức đối chứng).

Khi kết thúc thí nghiệm tăng trọng, dài vỏ và rộng vỏ của bào ngư được cho ăn các loại thức ăn sử dung các nguyên liệu thay thế Casein (FS, FSK, FSC, FSS và FSG) khác biệt không có ý nghĩa so với nghiệm thức CS. Tuy nhiên, bào ngư ở tất cả các nghiệm thức được cho ăn bằng thức ăn phối chế đều có tăng trọng và rộng vỏ lớn hơn so với bào ngư được cho ăn bằng tảo biển (nghiệm thức ST). Các kết quả thu được từ nghiên cứu này cho thấy lượng Casein trong khẩu phần thức ăn của bào ngư có thể được thay thế hiệu quả bằng việc sử dụng phối hợp các nguyên liệu bột cá, bột đậu nành, bột nhuyễn thể, bột cua và (hoặc) bột đầu tôm mà không ảnh hưởng đến sự phát triển của bào ngư.

Người dịch:Ths. Bùi Châu Trúc Đan (bctdan@ctu.edu.vn), BM Kỹ thuật nuôi Thủy sản nước ngọt, Khoa Thủy sản, Đại học Cần Thơ.
Nguồn tin: CHO, S.H., J. PARK, C. KIM and J.H. YOO. 2008. Effect of casein substitution with fishmeal, soybean meal and crustacean meal in the diet of the abalone Haliotis discus hannai Ino. Aquaculture Nutrition, Volume 14, Pages 61-66.

Hợp chất chiết xuất từ cây Diệp hạ châu đắng (Phyllanthus amarus) gồm có các thành phần: Niranthin, Hypophyllanthin và Phyllanthin được thử nghiệm phòng bệnh đốm trắng do virus gây hội chứng đốm trắng (WSSV) trên tôm sú.

Bước đầu cho phép ghi nhận sản phẩm Diệp hạ châu với liều lượng 8 g/kg thức ăn/ngày trong điều kiện thí nghiệm cho tỷ lệ sống (Relative percent survival - RPS) là 73,33% sau cảm nhiễm và ngoài ao nuôi có tác dụng phòng bệnh do virus gây hội chứng đốm trắng (WSSV) gây ra trên tôm sú trong chu kỳ nuôi 4 tháng. So sánh hiệu quả kinh tế của các ao sử dụng và không sử dụng sản phẩm Diệp hạ châu cho thấy giá thành tôm sú tăng không đáng kể (trung bình từ 500 đồng đến 1.000 đồng/kg tôm trong 3 tháng sử dụng sản phẩm này.

Nguồn: Lý Thị Thanh Loan, Võ Hồng Phượng, Mã Tú Lan, Chung Minh Lợi. 2012. Kết quả dự án sản xuất thử nghiệm sản phẩm Diệp hạ châu trong phòng bệnh đốm trắng do virus gây hội chứng đốm trắng (WSSV) trên tôm sú (Penaeus monodon). Viện Nghiên cứu NTTS II.

Thí nghiệm về tăng trưởng được bố trí ở nhiệt độ 28.8±1.8°C nhằm tìm hiểu ảnh hưởng của nồng độ muối lên tỷ lệ sống, tốc độ tăng trưởng đặc biệt (SGR), hiệu quả sử dụng thức ăn (FCE) và các thông số về năng lượng của tôm sú giống, Penaeus monodon có trọng lượng ban đầu 1.20±0.05 g. Tôm sú được nuôi ở các nồng độ muối 5, 10, 15, 20, 25, 30 và 35ppt.

Kết quả cho thấy tỷ lệ sống của tôm không bị ảnh hưởng bởi nồng độ muối trong phạm vi từ 5-35ppt. Tuy nhiên, tỷ lệ sống thấp nhất và khác biệt có ý nghĩa thống kê (P < 0.05) được quan sát thấy ở tôm nuôi với nồng độ muối 5ppt. Tốc độ tăng trưởng đặc biệt và hiệu quả sử dụng thức ăn tốt nhất (3.24±0.25%/ngày và 54.90±2.97 theo thứ tự tương ứng) được tìm thấy ở nồng độ muối 25ppt. Nồng độ muối có ảnh hưởng lớn đối với nhiều thông số về năng lượng như năng lượng tích tụ cho tăng trưởng (G), năng lượng mất đi do hô hấp (R), do bài tiết (U), thải phân (F) và lột xác (E) tuy nhiên nó có ảnh hưởng rất ít đến tốc độ cho ăn (FR). Điều này có nghĩa là sự khác nhau về tốc độ tăng trưởng trong điều kiện các nồng độ muối khác nhau không phải là do sự khác nhau về việc tiếp nhận thức ăn từ tốc độ cho ăn mà chủ yếu là do sự khác nhau trong quá trình đồng hóa và dòng năng lượng chuyển vào hô hấp.

Hiệu quả tăng trọng thực chất đạt cao nhất ở nồng độ muối 25ppt và ngoài phạm vi 20-35ppt sẽ làm gia tăng nguồn năng lượng chuyển vào hô hấp, bài tiết và lột xác và dẫn đến việc giảm đáng kể về tăng trưởng và hiệu quả sử dụng thức ăn. Vì vậy nồng độ muối thích hợp nhất cho việc nuôi tôm sú nên được chọn ở khoảng 25ppt nơi mà nguồn năng lượng trung bình là: 100C (100% năng lượng được tiêu thụ từ thức ăn) = 14.51(±1.05)G + 66.68(±1.56)R + 14.54(±0.72)F +3.33(±0.24)U + 0.93(±0.07)E.

Người dịch:Ths. Nguyễn Thị Hồng Vân (nthvan@ctu.edu.vn), TT Ứng dụng và chuyển giao công nghệ TS, Khoa Thủy sản, Đại học Cần Thơ.
Nguồn tin: Le Ye, Shigui Jiang, Xiaoming Zhu, Qibing Yang, Weigeng Wen, Kaichang Wu. 2009. Effects of salinity on growth and energy budget of Juvenile Penaeus Monodon. Aquaculture online PII: S0044-8486(09)00098-2.

Mục đính của nghiên cứu này đánh giá sự tác động của hệ thống tuần hoàn kết hợp với bồn lọc sinh học yếm khí USB lên sự sinh trưởng của cá nuôi và chất lượng nước (nitrate, nitrite, TAN, phosphate).

Kết quả cho thấy tỷ lệ sống, tốc độ tăng trưởng đặc trưng, năng suất và hệ số chuyển đổi thức ăn của cá trê không bị ảnh hưởng khi kết hợp với USB (P >0,05). Hệ thống USB tác động làm giảm nồng độ nitrate và nitrite đáng kể (P<0,05). Hiệu suất khử nitrogen của USB đạt từ 269 - 283 g/m3 thể tích USB/ngày. Khi kết hợp USB với hệ thống tuần hoàn (RAS) không làm giảm hiệu suất khử nitrogen của toàn bộ hệ thống nuôi (P > 0,05). Ước tính trung bình 121g Natri bicarbonate/kg thức ăn tiêu thụ thêm vào hệ thống RAS +USB để duy trì pH nước. Trung bình hằng ngày số lượng bùn tích tụ trong hệ thống 13,5 lít và 1kg thức ăn tiêu thụ sinh ra 4,7 lít bùn. Bùn thải sau khi xử lý qua USB chứa hàm lượng volatile solid 30,7 g, 2,9g Kjeldahl-N và 17,5 g chất tro trên 1kg thức ăn tiêu thụ.

Nguồn: Nguyễn Nhứt, Mac Verdegem, Ep Eding, Johan Verreth. 2012. Thiết kế và vận hành hệ thống nuôi cá tuần hoàn “không thay nước’’ kết hợp với thiết bị lọc ngược bùn yếm khí (USB). Viện Nghiên cứu NTTS II.

Cá kèn vàng có tên khoa học là Aulostomus chinensis, thuộc giống Aulostomus, họ Aulostomidae. Cá kèn vàng phân bố nhiều ở Trung Quốc, nên chúng còn có tên là cá kèn vàng Trung Quốc.

Không giống như những con cá khác, cá kèn vàng có thân rất dài với hàm nhỏ ở đầu. Những con cá này có thể bơi thẳng đứng, chúng thường ngụy trang bằng cách nép mình vào các vật thể thẳng đứng dưới biển như rong biển hay bọt biển và khả năng này được chúng sử dụng như một chiếc bẫy để săn mồi. Chúng có thể trông giống một khúc gỗ bất động với những sinh vật biển bơi xung quanh khác trong nước.

Chúng có thể sống ở các vùng biển sâu từ 0,5 - 30 m (1,6 - 100 feet) và có thể đạt 40 - 80 cm (15-31 inch) chiều dài. Chúng ăn chủ yếu là cá nhỏ, chẳng hạn như Wrasses và atheriniformes, bằng cách bất ngờ hút con mồi vào miệng của mình.

© Triệu Thanh Tuấn, www.aquanetviet.org.

Sự phát triển của nghề nuôi trồng thủy sản bị hạn chế bởi các áp lực mà nó gây nên cho môi trường do việc đổ các chất thải vào các thủy vực nước và còn bởi sự phụ thuộc của nó vào dầu cá và bột cá. Nuôi thủy sản dựa trên kỹ thuật kết cụm vi khuẩn (BFT: bioflocs technology) là giải pháp cho cả hai vấn đề trên.

Kỹ thuật này kết hợp việc lấy đi các chất dinh dưỡng trong nước thông qua sự sản xuất sinh khối vi khuẩn và vi khuẩn này sau đó được sử dụng bởi các loài động vật thủy sản như là một nguồn thức ăn bổ sung. Việc nắm vững cơ sở của BFT là rất quan trọng trong việc ứng dụng thực tiễn. Các tế bào trong bông cặn (flocs: cụm vi khuẩn) có lợi thế với dòng chảy bình lưu và vì vậy nó sẽ bám giá thể tốt hơn là tế bào thực vật. Cơ chế này rất thích hợp cho những hệ thống nuôi có cường độ dòng chảy từ thấp cho tới trung bình thường áp dụng cho các hệ thống nuôi thủy sản (0.1–10 W/m3). Vì vậy những nhân tố khác như hàm lượng oxy hòa tan, lựa chọn nguồn Carbon hữu cơ và tốc độ cung cấp của chất hữu cơ có ảnh hưởng lớn đến sự tăng trưởng của flocs. Có thể nói rằng cả hai quá trình: sự liên kết các ion theo lý thuyết DLVO và sự liên kết các phân tử Velcro thông qua khả năng sản xuất các tế bào và kết dính ngoại bào đóng một vai trò quan trọng trong quá trình hình thành bioflocs.

Các nhân tố khác có liên quan đến sự hình thành bioflocs như thay đổi bề mặt tế bào kết dính do các polyme (hợp chất cao phân tử) ngoại bào hoặc là số lượng tạo thành cũng đáng quan tâm. Sự đo đạc các yếu tố sinh hóa như là lượng protein, poly-β-hydroxybutyrate và các acid béo cũng có thể dung để phân biệt các loại cụm vi khuẩn. Các phương pháp phân tử như là FISH, real-time- PCR và DGGE cũng được dùng để phát hiện những loài vi khuẩn đặc hữu, đánh giá sự sinh trưởng và ổn định cũng như thành phần của quần xã vi khuẩn hợp thành, số lượng các gene họat hóa chuyên biệt. Cuối cùng, trên quan điểm thực tiễn đối với nuôi trồng thủy sản, mối quan tâm là có được nguồn vi khuẩn bổ sung có chất lượng và dinh dưỡng cao, về phương diện này, chiến lược là tạo ra dòng vi khuẩn ưu thế, dễ tiêu hóa cho các động vật thủy sản hoặc là các sản phẩm có nguồn năng lượng cao, dễ dự trữ như là poly-β-hydroxybutyrate.

Người dịch: Người dịch:Ths. Nguyễn Thị Hồng Vân (nthvan@ctu.edu.vn), TT Ứng dụng và chuyển giao công nghệ TS, Khoa Thủy sản, Đại học Cần Thơ.
Nguồn tin: P. De Schryver, R. Crab, T. Defoirdt, N. Boon, W. Verstraete. 2008. The basics of bio-flocs technology: The added value for aquaculture. Aquaculture 277 (2008) 125–137.

Trong vòng ba thập kỷ trở lại đây, các nhà khoa học đã khám phá ra quá trình “quorum sensing” như là một quá trình giao tiếp ở thế giới vi khuẩn, trong đó việc tổng hợp và dò tìm một loại phân tử tín hiệu thực hiện điều hòa việc biểu hiện gen. Quá trình này được chứng minh là có liên quan trực tiếp đến sự biểu hiện gen mã hóa các yếu tố độc lực ở một số loài vi khuẩn gây bệnh trên động vật thủy sản, ví dụ như Vibrio harveyi, V. parahaemolyticus, Aeromonas hydrophila, Edwardsiella tarda, Edw. ictaluri. Hệ thống quorum sensing ở Vibrio harveyi bao gồm ba đường dẫn khác nhau đều ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình phát sáng sinh học ở loài vi khuẩn này. Trong đó đường dẫn thứ nhất được điều tiết bởi phân tử AHL (N-acyl homoserine lactone), một loại phân tử tín hiệu quorum sensing rất phổ biến ở nhóm vi khuẩn Gram âm.

AHL-lactonase là một trong hai loại enzyme có khả năng phân hủy phân tử AHL. Enzyme này được mã hóa bởi gen aiiA hiện diện ở các loài vi khuẩn thuộc nhóm Bacillus spp. Có khá nhiều nghiên cứu trên thế giới trong việc ứng dụng enzyme AHL-lactonase tái tổ hợp như là một biện pháp kiểm soát sinh học đối với các bệnh trên cây trồng có liên quan đến quá trình tiết ra phân tử AHL. Trong lĩnh vực nuôi trồng thủy sản chỉ mới có hai nghiên cứu được công bố gần đây trong việc sử dụng enzyme AHL-lactonase tái tổ hợp để kiểm soát bệnh do Aeromonas hydrophila gây ra trên cá chép (Chen và ctv., 2010; Cao và ctv., 2012).

Trong nghiên cứu này (nghiên cứu được tài trợ bởi Quỹ phát triển khoa học và công nghệ quốc gia), enzyme AHL-lactonase tái tổ hợp có nguồn gốc từ gen aiiA của chủng Bacillus cereus N26.2 phân lập từ môi trường ao nuôi cá tra, được dòng hóa (clone) và biểu hiện vượt mức ở chủng E. coli BL21(DE3)pLysS. Enzyme AHL-lactonase tái tổ hợp được khảo sát khả năng phân hủy phân tử AHL có liên quan đến độc lực ở V. harveyi và Edw. ictaluri, với mục tiêu lâu dài là nhằm ứng dụng enzyme AHL-lactonase tái tổ hợp trong việc kiểm soát bệnh do hai loài vi khuẩn này gây ra trên tôm sú và cá tra.

Trong phạm vi bài báo này, chúng tôi trình bày một số kết quả nghiên cứu trong việc khảo sát hoạt tính phân hủy phân tử AHL, thông qua khả năng ức chế quá trình phát sáng sinh học ở vi khuẩn V. harveyi. Hai chủng V. harveyi được sử dụng: chủng hoang dại BB120 hiện diện cả ba đường dẫn quorum sensing, và chủng đột biến JMH606 chỉ hiện diện đường dẫn liên quan đến phân tử AHL. Các chủng V. harveyi được nuôi cấy lắc qua đêm trong môi trường Marine Broth, cho đến khi OD600 đạt giá trị khoảng 1,0 thì tiếp tục được pha loãng 1/5000 trong môi trường Marine Broth và phân bổ vào các giếng của đĩa nhựa 96 giếng, với thể tích 100 µl/giếng. Enzyme AHL-lactonase tái tổ hợp được bổ sung vào giếng ở ba nồng độ (5 µg/ml, 15 µg/ml và 25 µg/ml, 6 lần lập lại/nồng độ). Cường độ phát sáng (luminescence intensity, LI) của các chủng V. harveyi ở nghiệm thức đối chứng (không bổ sung enzyme) và ở các nghiệm thức có bổ sung enzyme AHL-lactonase tái tổ hợp, được đo bằng máy quang phổ Multireader apparatus Infinite M200 liên tục trong 6 giờ, với khoảng cách là 1 giờ.

Kết quả ở cho thấy pha log của đường cong tăng trưởng của V. harveyi bắt đầu khoảng sau 4 giờ sau khi nuôi cấy. Việc bổ sung enzyme AHL-lactonase tái tổ hợp ở các nồng độ khác nhau đã không ảnh hưởng đến tốc độ tăng trưởng của V. harveyi, thể hiện qua giá trị OD600 không có sự khác biệt theo thời gian ở các nghiệm thức khác nhau.

Tuy nhiên, khi đánh giá về cường độ phát sáng thì cho kết quả khác biệt giữa các nghiệm thức. Cường độ phát sáng của chủng hoang dại BB120 đã bị suy giảm một cách có ‎ý nghĩa thống kê (p < 0,05) ngay ở thời điểm sau 2 giờ, khi enzyme AHL-lactonase tái tổ hợp được bổ sung ở nồng độ 15 µg/ml hoặc 25 µg/ml (Đồ thị 2A). Tương tự, cường độ phát sáng của chủng JMH606 cũng bị ức chế có ‎ý nghĩa thống kê (p < 0,05) ở cùng nồng độ của enzyme AHL-lactonase tái tổ hợp, nhưng chậm hơn 1 giờ. Ngoài ra, khả năng ức chế của nồng độ 25 µg/ml có khác biệt có ‎ý nghĩa thống kê so với nồng độ 15 µg/ml.

Qua các kết quả thí nghiệm đã trình bày, cho thấy enzyme AHL-lactonase tái tổ hợp có nguồn gốc từ gen aiiA của chủng Bacillus cereus N26.2, đã có khả năng ức chế quá trình phát sáng sinh học có liên quan đến độc lực ở loài vi khuẩn gây bệnh Vibrio harveyi. Kết quả này mở ra hướng nghiên cứu sử dụng enzyme AHL-lactonase tái tổ hợp như là liệu pháp sinh học trong việc kiểm soát bệnh do V. harveyi gây ra trên động vật thủy sản, cũng như khả năng mở rộng hướng ứng dụng đối với các loài vi khuẩn gây bệnh khác trong nuôi trồng thủy sản.

Nguồn: Nguyễn Thị Ngọc Tĩnh. 2012. Khả năng ức chế quá trình phát sáng sinh học ở Vibrio harveyi bởi enzyme AHL-lactonase tái tổ hợp. Viện Nghiên cứu NTTS II.

Tất cả các giai đoạn sớm của ấu trùng cua Scylla serreata được thí nghiệm ở các nghiệm thức với nồng độ nitrite khác nhau (40, 80, 160 mg/L và nghiệm thức đối chứng, không cho nitrite vào) và nồng độ muối khác nhau (25, 30, và 35 g/L).

Trong các nghiệm thức không phát hiện ảnh hưởng của quá trình tương tác giữa nitrite và muối. Thêm vào đó, giá trị LC50 trong thời gian 96h giảm dần trong tất cả các giai đoạn ấu trùng cua tương ứng với nghiệm thức có nồng độ nitrite tăng dần trong tất cả các nồng độ muối khác nhau. Ngoài ra giá trị LC50 trong 96h của ấu trùng giai đoạn 1 là 41,58, giai đoạn 2 là 63,04, giai đoạn 3 là 25,54, giai đoạn 4 là 29,98 mg/l, giai đoạn 5 là 69,93 mg/L. Kết quả của của thí nghiệm cho thấy ấu trùng càng lớn thì khả năng chịu đựng với độ tố nitrite càng cao. Bên cạnh đó, độc tố nitrite ảnh hưởng đến ấu trùng cua cũng tăng theo thời gian thí nghiệm. Nồng độ muối ở khoảng giữa của nồng độ gây chết thì không ảnh hưởng đến ấu trùng và như các loài giáp xác khác thì nồng độ muối trong khoảng 25 – 35 g/L thì không gây độc cho cua. Dựa trên kết quả LC50 trong 96h và hệ số 0.1 xác định nồng độ an toàn cho ương ấu trùng là 4,16 mg/L đối với ấu trùng giai đoạn 1, 6,30 đối với ấu trùng giai đoạn, 2,55 mg/L đối với ấu trùng giai đoạn 3, 2,99 mg/L đối với ấu trùng giai đoạn 4 và 6.99 mg/L đối với ấu trùng giai đoạn 5.

Người dịch: Ks. Phạm Trần Nguyên Thảo (ptnthao@ctu.edu.vn), Bộ Môn Sinh học và Bệnh Thủy sản, Khoa Thủy Sản, Đại học Cần Thơ.
Nguồn tin: Mary Lynn Seneriches-Abiera, Fe Parado-Estepa, and Guadiosa A Gonzales, 2007. Acute toxicity of nitrite to mud crab Scylla serrata (Forsskall) larvae. Aquaculture research, 2007, 38, 1495–1499.

Trong nghiên cứu này, phương pháp mRT-PCR được phát triển nhằm phát hiện đồng thời 6 loại vi-rút chính trên tôm bao gồm YHV, WSSV, TSV, HPV, IHHNV và MBV.

Sáu cặp mồi có thể khuếch đại acid nucleic của vi-rút với kết quả PCR có những kích thước khác nhau. Chúng có tính đặc hiệu cao và không gắn chéo với acid nucleic của các vi-rút khác hay của tôm. Độ nhạy của mRT-PCR là 0.15 pg với IHHNV, 0.15 pg với TSV, 1 pg với HPV, 1.5 pg với MBV, 5 pg với WSSV và 10 pg với YHV. Phương pháp được ứng dụng trên 42 mẫu mô của hậu ấu trùng tôm và gan tụy của tôm sú chọn từ những ao ở miền Trung và Nam Thái Lan từ năm 2002-2005.

Kết quả phát hiện nhiễm đơn là chủ yếu và WSSV chiếm tần số cao nhất tại thời điểm đó. Nhiễm kép được tìm thấy trong một mẫu. Sự phát triển phương pháp mRT-PCR sẽ giúp ích cho việc phát hiện đồng thời 6 vi-rút trên tôm he và nghề nuôi tôm.

Người dịch: Lê Hữu Thôi, Bộ môn Sinh học và Bệnh thủy sản, Khoa Thủy sản, Đại học Cần Thơ.
Nguồn tin: Khawsak, P., W. Deesukon, P. Chaivisuthangkura, W. Sukhumsirichart. 2008. Multiplex RT-PCR assay for simultaneous detection of six viruses of penaeid shrimp. Molecular and Cellular Probes 22: 177-183.

Tính khả thi và những ảnh hưởng đến chất lượng nước, năng suất nuôi kết hợp tôm chân trắng, hàu Thái Bình Dương và nghêu đen trong ao đất được nuôi thí nghiệm trong 9 tháng tại vùng Sorona, tây bắc Mexico. Tôm được nuôi trong hai vụ và động vật thân mềm chỉ nuôi một vụ với 2 mật độ hàu (10 và 16 con/m2), 2 mật độ nghêu (8 và 10 con/m2) và 1 mật độ tôm (30 con/m2).

Kết quả cho thấy hàm lượng TAN và chlorophyll-a thấp đáng kể trong ao ở mật độ nghêu, hàu cao nhất. Trong vụ 1, sau 19 tuần thả nuôi PL-10 (0,002 g), tôm đạt 12,6-14,88 g. Tỷ lệ sống của tôm 48,3-63,1 % và năng suất 1.866-2.665 kg/ha. Trong vụ 2, trọng lượng, tỷ lệ sống và năng suất của tôm cao hơn so với vụ 1 và tương ứng là 12,23-13,26 g; 61,9-67,3 % và 2.271-2.677 kg/ha. Trọng lượng trung bình của hàu sau 6 tháng nuôi 40,2-50,1 g, tuy nhiên tỷ lệ sống thấp 10,7-16,2 % và năng suất chỉ đạt 746-1.014 kg/ha. Tốc độ phát triển của nghêu đen 13,3-14 g (trong cùng thời gian tương tự) với tỷ lệ sống 45,5-50,2 % và năng suất 617-793 kg/ha.

Kết quả cho thấy, mô hình nuôi kết hợp 3 loài thủy sản trên mang tính khả thi cao và các loài động vật thân mềm không gây bất lợi cũng như không ảnh hưởng đến năng suất tôm nuôi. Tỷ lệ sống và năng suất của nghêu cho thấy rất triển vọng trong mô hình này tuy nhiên hàu thì ngược lại.

Người dịch: Ks. Huỳnh Hàn Châu (hhchau@ctu.edu.vn). Bộ môn Kỹ thuật nuôi hải sản, Khoa Thủy sản, Trường Đại học Cần Thơ.
Nguồn tin: Luis R. Martinez-Cordova and Marcel Martinez-Porchas, 2006. Polyculture of Pacific white shrimp, Litopenaeus vannamei, giant oyster, Crassostrea gigas and black clam, Chione fluctifraga in pond Sorona, Mexico. Aquaculture 258: 321-326.

Ảnh hưởng của ion Hydrogen đến tỷ lệ nở của trứng tôm càng xanh trong nước mặn đã được nghiên cứu. Trứng tôm càng xanh đã thụ tinh được ấp nhân tạo trong hệ thống chảy tràn. Độ mặn nước ấp trứng thí nghiệm là 12‰, nhiệt độ 30oC, Oxy hòa tan > 5 mg/L, amonia < 0,025 mg/L. Giá trị pH của thí nghiệm thay đổi từ 5–10.

Kết quả thí nghiệm cho thấy tỷ lệ nở của trứng tôm càng xanh rất dễ bị ảnh hưởng bởi nồng độ ion hydrogen trong nước mặn. Ở độ mặn 12‰ với mức pH bằng 7 cho tỷ lệ nở cao nhất là 92,22±1,72%. Ở mức pH bằng 6,5 và 7,5 tỷ lệ nở giảm mạnh lần lượt là 5,00±3,50% và 13,33±2,98%. Trong khi ở mức pH 5,0, 8,0, 9,0 và 10 thì tỷ lệ nở bằng 0%. Nghiên cứu này cho thấy, môi trường nước sử dụng trong các trại sản xuất giống tôm càng xanh cần được duy trì pH= 7. Điều này sẽ làm tăng tỷ lệ nở và giảm số lượng tôm bố mẹ.

Người dịch: Ks. Trần Minh Nhứt (tmnhut@ctu.edu.vn) , BM Kỹ Thuật nuôi Hải sản, Khoa Thủy sản, Đại học Cần Thơ.
Nguồn tin: A. T. Law, Y. H. Wong and Ambok Bolong Abol-Munafi,2002. Effect of hydrogen ion on Macrobrachium rosenbergii (de Man) egg hatchability in brackish water. Aquaculture, Volume 214, Number 1, 15 November 2002, pp.247-251(5).

Cá mặt cáo có tên khoa học là Siganus vulpinus, thuộc giống Siganus, họ Siganidae. Cá mặt cáo thường sống ở các rạn san hô ở Tây Thái Bình Dương.

Chúng có kích thước trung bình với những đường sọc màu rắng và nâu đen trên đầu và phần phía trước. Chúng có cái mũi kéo dài tới miệng nhìn giống như "mặt con cáo" giúp chúng ăn các loại thực vật thân mềm và tảo. Cá mặt cáo là một loài cá cảnh nước mặn phổ biến bởi vẻ đẹp hấp dẫn của nó.

© Triệu Thanh Tuấn, www.aquanetviet.org.

Bệnh dịch là khó khăn chính trong việc nuôi tôm thâm canh. Những điều kiện trong ao nuôi thường là thuận lợi cho bệnh dịch phát triển và hàng loạt các bệnh dịch chưa được biết đến trước đây đã và đang xuất hiện trên tôm gây ra thiệt hại lớn. Một khi việc loại bỏ, trừ tận gốc hoặc kiểm soát môi trường nuôi là rất khó khăn thì vấn đề sinh sản có chọn lọc một số dòng tôm kháng bệnh có lẽ là một lựa chọn hấp dẫn để kiểm soát dịch bệnh.

Tuy nhiên, tôm kháng bệnh không phải là tôm có thể kháng mọi loại bệnh tật và nó nên được xem xét đối với:

1. Bệnh gây chết hang loạt
2. Bệnh không có thuốc chữa trị
3. Bệnh không liên quan đến di truyền trong bộ gene của tôm

Tôm biển kháng bệnh mới được gia hóa và thực hiện sinh sản từ giữa những năm 90 cho nên còn rất nhiều hạn chế về kinh nghiệm cho sinh sản nhân tạo ở tôm nói riêng và giáp xác nói chung. Do đó các nguyên tắc và khái niệm sử dụng trong các chương trình sinh sản chọn lọc chủ yếu dựa trên nền tảng kinh nghiệm của các loài khác đã được làm ở ngành thực vật và động vật. Người nuôi tôm thương phẩm hiện tại đã thả giống với dòng tôm được lai tạo có khả năng kháng bệnh virus hội chứng Taura và thu được kết quả khả quan. Hiện nay người ta cũng đang cố gắng phát triển một dòng tôm kháng bệnh đốm trắng và đây là một mục tiêu rất khó nắm bắt. Dòng tôm gốc kháng bệnh Taura được phát triển bằng kỹ thuật chọn giống đại trà đơn giản (Colombia) và ở các thể hệ tiếp theo việc chọn giống dựa trên nguồn gốc cha mẹ (gia đình) được áp dụng cho quần thể, thường là với khỏang 30% tỷ lệ sống.

Trong quá trình chọn giống, tránh việc lai cận huyết và mất đi sự biến động về di truyền trong bộ gene. Điều này cho thấy rằng khi quần thể gốc có một mức độ kháng bệnh nào đó thì tiếp theo các bước chọn giống sẽ có hiệu quả và khá là đơn giản để cho sinh sản dòng tôm kháng bệnh. Với những bệnh gây tai họa như bệnh đốm trắng (WSSV), tôm nuôi chết đến 98% hoặc hơn thì tần suất kháng bệnh thường thấp và người ta cho rằng về mặt lý thuyết, khả năng kháng bệnh do một gene quy định hơn là đa gene. Tần suất thấp của các gene kháng bệnh trong quần thể cho sinh sản có thể dẫn đến những nút thắt về di truyền và điều này làm giảm đi sự biến động về di truyền trong bộ gene của quần thể. Để có thể duy trì sự biến động này từ một số lượng rất nhỏ cá thể sống sót, một gene khác có thể được đưa vào gene của quần thể để tạo ra khả năng biến động di truyền rộng hơn. Hơn nữa để giảm thiểu khả năng mất đi của tính kháng bệnh theo hình tháp của gene kháng bệnh trên những địa điểm khác nhau của gene (loci) cũng sẽ là một lợi thế.

Sự biến động về di truyền trong gene kháng bệnh có thể gặp hoặc là trong các quần thể gốc ban đầu hoặc là đồng thời phát sinh do đột biến gene hoặc sự kết hợp của một tổ hợp mới. Với một loài đặc biệt mắn đẻ như tôm, hàng nhiều triệu con có thể được chọn lọc để có tỷ lệ sống và qua đó gene đột biến hoặc là tái tổ hợp có thể được xác định. Khi mà sự biến động về di truyền được khám phá thì phương pháp sinh sản thích hợp nhất sẽ phụ thuộc vào bản chất của cả hai: kháng bệnh và bệnh hoặc là các bệnh mà người nuôi quan tâm.

Người dịch:Ths. Nguyễn Thị Hồng Vân (nthvan@ctu.edu.vn), TT Ứng dụng và chuyển giao công nghệ TS, Khoa Thủy sản, Đại học Cần Thơ.
Nguồn tin: James Cock, Thomas Gitterle, Marcela Salazar và Morten Rye. Breeding for disease resistance of Penaeid shrimps. 2009. Aquaculture 286 (2009) 1–11.

Nghiên cứu này nhằm tìm hiểu ảnh hưởng của việc kiểm soát tỷ lệ C/N trong các ao nuôi tôm càng có và không có giá thể cho tảo bám phát triển lên năng suất tôm nuôi.

Các tỷ lệ C/N là 10, 15 và 20 được bố trí trong các ao nuôi có diện tích 40m2 (có và không có giá thể cho tảo bám phát triển) và được thả nuôi tôm càng (trọng lượng 5.023±0.02 g) với mật độ 2 con/m2. Các nghiệm thức được kết hợp nhiều tỷ lệ C/N khác nhau với việc để và không để giá thể được ký hiệu tắt là ‘CN10’, ‘CN15’, ‘CN20’, ‘CN10+P’, ‘CN15+P’ and ‘CN20+P’, với P thể hiện là ao có để giá thể. Trong quá trình nuôi, một loại thức ăn viên địa phương có hàm lượng protein thô là 30% và tỷ lệ C/N là 10 được sử dụng làm thức ăn cho tôm. Bột khoai mì được sử dụng như là nguồn Carbonhydrate để điều chỉnh tỷ lệ C/N và nó được rải vào ao riêng biệt với thức ăn của tôm.

Tăng tỷ lệ C/N từ 10 lên 20 sẽ làm giảm lượng TAN, NO2-N, NO3-N trong môi trường ao nuôi và tổng đạm Kjeldahl (TKN) trong nền đáy ao nuôi (P<0.001). Việc thả thêm giá thể vào ao chỉ ảnh hưởng tới hàm lượng NO2-N trong nước (P<0.001). Tăng tỷ lệ C/N kéo theo việc gia tăng quần thể vi khuẩn dị dưỡng (THB) trong nước, nền đáy và tảo bám (P<0.01). Nó cũng làm tăng vật chất hữu cơ khô (DM), tro không từ vật chất hữu cơ khô (AFDM) và hàm lượng Chlorophyla của tảo bám (P<0.001). Tốc độ tăng trưởng đặc biệt (SGR) thấp nhất, hệ số thức ăn (FCR) cao nhất và tỷ lệ sử dụng protein thấp nhất (PFR) được ghi nhận ở nghiệm thức CN10 (P<0.05).

Việc thêm vào giá thể không ảnh hưởng đến kích thước của tôm khi thu hoạch (P>0.05) nhưng đã cải thiện tỷ lệ sống từ 62.8% lên 72% (P<0.001). Việc tăng tỷ lệ C/N từ 10 lên 20 làm tăng năng suất thực (net yield) lên 40% và thả thêm giá thể làm tăng thêm 23%. Sự kết hợp giữa các tỷ lệ C/N và thả giá thể khiến năng suất thực tăng lên thêm 75% (từ 309 (CN10) lên 540 (CN20+P)kg/ha sau 120 ngày nuôi). 75% năng suất tăng thêm này xuất phát từ: (1) hàm lượng N vô cơ thấp hơn và (2) mật độ vi khuẩn dị dưỡng cao hơn đã cung cấp một nguồn protein từ các tế bào vi khuẩn này làm tăng năng suất tôm, cuối cùng (3) năng suất và chất lượng tảo bám được cải thiện.

Người dịch:Ths. Nguyễn Thị Hồng Vân (nthvan@ctu.edu.vn), TT Ứng dụng và chuyển giao công nghệ TS, Khoa Thủy sản, Đại học Cần Thơ.
Nguồn tin: M. Asaduzzaman, M.A. Wahab, M.C.J. Verdegem, S. Huque, M.A. Salam, M.E. Azim. 2008. C/N ratio control and substrate addition for periphyton development jointly enhance freshwater prawn Macrobrachium rosenbergii production in ponds. Aquaculture 280 (2008) 117–123.

Nghiên cứu này được tiến hành nhằm thu được cơ sở dữ liệu mô tả giá trị dinh dưỡng của quần thể động vật nổi trong môi trường nước ngọt để mở rộng việc sử dụng cho ấu trùng cá và phát triển trong việc ương nuôi cá nước ngọt.

Thành phần các chất dinh dưỡng của động vật nổi hỗn hợp được thu từ 6 ao đất có bón phân được phân tích protein, lipid, carbohydrate và chất tro và các hàm lượng này biến động lần lượt là 73-79%, 10,79-14,55%, 3-4,79% và 3,20-10,07% được tính dựa trên vật chất khô (DM). Thành phần các amino acid cho thấy có sự hiện diện của tất cả 10 amino cid thiết yếu với hàm lượng methionine thấp. Hàm lượng các acid béo no (SAFA), các acid béo đơn phân tử chưa no (MUFA) và các aid béo đa phân tử chưa no (PUFA) dao động lần lượt từ 64-81%, 7-15% và 6-20% trên tổng các acid béo. Các acid béo có hàm lượng cao hơn đó là SAFA (16:0), MUFA (18:1n-9), PUFA như là acid linoleic (LA 18: 2n-6) và acid linolenic (LNA 18:3n-3). Trong số các Vitamin thì acid ascorbic (15-40,01µg/gDM) ít hơn so với nhu cầu của cá, đặc biệt là cá giai đoạn ấu trùng, vitamin A (13,61-63,95 µg/gDM) và vitamine E (218-348 µg/gDM) thì nhiều hơn so với nhu cầu của cá. Hàm lượng khoáng chất và các yếu tố vi lượng gồm có P, Ca, Fe, Cu, Zn và Mn.

Biến động theo mùa của tất cả các thành phần sinh hóa đã được đánh giá trong nghiên cứu. Vitamin E cùng có sự tương quan mạnh mẽ (r1 = 0,72; r2 = 0,88; r3 = 0,83; r4 = 0,86; r5 = 0,36 và r6 = 0,88) với sự biến động theo mùa của hàm lượng lipid của động vật nổi ở các ao khác nhau và biến động ngược lại với sự gia tăng nhiệt độ. Hàm lượng enzyme của quần thể động vật nổi hỗn hợp gồm có protease (6,21-7,92 µg leucine/mg protein/h), lipase (25,82-39,1 µg α-naphthol/mg protein/h) và men amylase (100-226,1 µg maltose /mg protein/h), hàm lượng enzyme này có thể được sử dụng như là nguồn enzyme tiêu hóa ngoại sinh cho cá và nhóm shellfish trong suốt giai đoạn phát triển. Không có sự hiện diện của hoạt chất l-gulonolactone γ-oxidase cho thấy động vật nổi không có khả năng tổng hợp acid ascorbic (AA). Trọng lượng khô trung bình của động vật nổi ở các ao khác nhau dao động từ 1,2-4,2 mg/l và các loài động vật nổi xuất hiện trong các ao đó là Moina (Moina dubia); Daphnia (Daphnia lumholtzi, Daphnia carinata); Cyclops (Mesocyclops hyalinus, Mesocyclops leuckarti); Diaptomus (Heliodiaptomus viddus, Neodiaptomus handeli); Rotifer (Brachionus).

Kết quả này cho thấy thành phần sinh hóa và giá trị dinh dưỡng của động vật nổi đã được xác định về mặc di truyền học và bị ảnh hưởng bởi giai đoạn thành thục và loại thức ăn của chúng. Các dữ liệu này có thể giúp cho việc tham khảo và chuẩn bị công thức thức ăn để tìm ra giá trị dinh dưỡng của động vật nổi nước ngọt trong quá trình ương nuôi cá nước ngọt giai đoạn ấu trùng và tiền trưởng thành.

Người dịch: Ths. Nguyễn Thị Kim Liên (ntklien@ctu.edu.vn), BM Thủy sinh học ứng dụng, Khoa Thủy Sản, Trường Đại học Cần Thơ.
Nguồn tin: Gopa Mitra, P.K. Mukhopadhyay, S. Ayyappan. 2007. Biochemical composition of zooplankton community grown in freshwater earthen ponds: Nutritional implication in nursery rearing of fish larvae and early juveniles. Aquaculture, Volume 272, Issues 1-4, 26 November 2007, Pages 346-360.